Boksbond 1940

Kijk, toen hadden we nog een boksblad. De Bokssport was een maandblad, ‘gewijd aan het amateur-boksen’. Maar het ging ook over de boksbond. Ik ontving per post de eerste bladzijde van het nummer dat op 30 november 1940 verscheen. Dan is de bezetting al maanden gaande en er zijn op sportgebied veranderingen op komst. Op de cover de foto van ‘de historische fusie-vergadering’. Daar is iets mee aan de hand. Met dat woord, en met dat jaartal.

Onder de foto staat:
Achter de bestuurstafel bij den Ned. Boksbond. Van links naar rechts de heeren J.P. Baan, M.J. Verbruggen, B. Bergström, G.E. van der Werff jr., J.M. Wilmsen, W. Rasenberg, M. Overkleeft en G.J. te Riet jr.

Op de achterzijde van de bladzijde vond ik het colofon: Van der Werff is dan voorzitter, Bergström de vice-voorzitter, Wilmsen de secretaris-penningmeester. Ook anderen van de foto staan genoemd: Baan, Overkleeft, Rasenberg, Verbruggen en Te Riet zijn commissarissen. In dat colofon staan apart vermeld de Amsterdamsche Boksbond, de Haagsche Bondbond en de Rotterdamsche Boksbond. Verder zijn er districten. Maar de fusie betrof iets anders.

Over boksen tijdens de bezetting las ik het indringende proefschrift van André Swijtink: In de pas. Sport en lichamelijke opvoeding in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (1992). Dit jaar verscheen er een handelseditie van onder de titel Een sportman doet niet aan politiek. Groei en populariteit van de Nederlandse sportbeoefening in oorlogstijd. Ik hou me aan het proefschrift, dat is degelijker met veel noten. Hieruit leerde ik de achtergrond van deze foto, ik citeer een stukje van bladzijde 136-137:

“In november 1940 kwamen vertegenwoordigers van de Nederlandse boksbond, de amateurboksbond, en de Nederlandse boksunie, de organisatie van professionele boksers, bijeen om over de samensmelting van beide bonden te overleggen. [...] De boksunie verklaarde zich bij monde van bestuurder Westbroek voor een samengaan met de boksbond, omdat van een fusie ‘een krachtige propaganda’ voor de bokssport zou uitgaan.

Binnen de boksbond heerste verdeeldheid. Het oostelijk district, de boksbonden Rotterdam en Den Haag, die gelieerd waren aan de boksbond, verklaarden zich voor eenwording. De afgevaardigde van de Amsterdamse Boks Bond (ABB), A. Smit, hield daarentegen een heftig pleidooi tegen een samengaan. [...] Het blijkt dan, dat Smit op persoonlijke titel had gesproken: de ABB had in meerderheid voor een fusie gestemd. Bij de stemming gaven daarop alle aanwezigen hun stem aan het voorstel tot fusie. De nieuwe bond nam de naam van de ‘voormalige’ bondbond aan.”

Dat is het verhaal van de foto.

Natuurlijk is er het grotere verhaal: de bezetting, hoe de sport ingezet werd als propagandamiddel, dat de fusie min of meer van bovenaf werd opgelegd, dat er iets vergelijkbaars gebeurde in andere sporten. Sport is niet neutraal, nooit. Dat legt Swijtink duidelijk uit, met geweldig veel details en voorbeelden. Ook met feiten die vaak schokkend zijn: op 15 september 1941 was ” iedere vorm van openbare sportbeoefening”  aan Joden verboden, meldt hij op pagina 111. Je denkt meteen aan Ben Bril (over wie een mooi boek verscheen), een bokser-scheidsrechter met een naam en een gezicht, maar hoe veel naamlozen staan er achter hem? Ja, dat zijn deprimerende gedachten.

De achterzijde van de bladzijde: boksbestuurders van enkele generaties terug. Klik erop en de afbeelding vergroot zich.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>