Robert Busby (interview)

(verschenen in Den Haag Centraal, 24 juli 2009)

Robert Busby is het kind van twee culturen, die van Curaçao en die van Den Haag. “Ik heb het hart van een Hagenees”, zegt hij trots. Volgend jaar in april wordt hij 50 jaar, en dan hoopt hij op Curaçao een eigen boksschool te hebben: ‘Curaçao Directe’. De school is bedoeld voor probleemjongeren. Boksen leren, opvoeden, in het gareel houden, levenslessen bijbrengen. Als iemand het kan, dat is dat Robert Busby. Want hij heeft what it takes.

“de vastberadenheid van Robert Busby”

Tijdens het tweede gesprek over zijn boksschool is Robert Busby geladen door ergernissen van de dag. Een groot ideaal neemt het dagelijks leven nog niet weg. Hij blijft als altijd beleefd, maar zijn woorden klinken net iets scherper. Sommige vragen heeft hij immers al vaak moeten beantwoorden. Zoals over zijn paspoort. “Ik heb geen dubbele nationaliteit. Ik ben gewoon Nederlander”. Waarom juist hij geschikt is om een boksschool op Curaçao te beginnen: “Ik spreek de taal, ik ken de cultuur. Hoe je met die jongeren moet praten, weet ik.” Robert wijst op zijn recent behaalde diploma van de Nederlandse Boks Bond. Of hij alles alleen wil doen of openstaat voor samenwerking: “Natuurlijk! In Curaçao overleg ik met Stichting Pro Souax. Alles staat op papier. Geef een belletje en ik kom praten”. Daarna vertelt hij met vuur en enthousiasme over zijn project, de boksschool ‘Curaçao Directe’.

Wat Robert Busby wil, is een boksschool op Curaçao voor jongeren met problemen. Geen luxevoorziening, laat dat duidelijk zijn. Een sober gebouw, waarin het nodige staat. Bokszakken, handschoenen, een ring. Kleedkamers en wasgelegenheid. Zo eenvoudig mogelijk betekent: zo goedkoop mogelijk, want iedereen moet de contributie kunnen betalen. Dat zijn jongeren met problemen, jongens en meisjes. Dezelfde jongeren die naar Nederland komen en hier verder in de ellende raken. In Nederland zijn er enkele boksprojecten voor ze, zoals de Stichting Opboxen in Hoogvliet. Daar geven vader en zoon Schildkamp jongeren boksles, maar ook begeleiding bij de problemen van het dagelijks leven. Zo leren de jongeren discipline, respect, saamhorigheid en iets over inzet en beloning. Maar op de Antillen, en vooral op Curaçao, bestaat een dergelijke school nog niet. Die leemte wil Robert vullen. Hij zal min of meer op dezelfde manier werken als de Stichting Opboxen, maar wel in de cultuur van Curaçao.

Met je chillen

En met een dimensie erbij, want veel jongeren hebben een ideaalbeeld van Nederland, weet Robert: “Ze zien mensen uit Nederland komen en grote villa’s betrekken. Dan denken ze dat Nederland het paradijs is. Ze weten dat er in Nederland wèl goed onderwijs is en dat er wèl goede ziekenhuizen zijn. Dan komen ze hier in een flatje terecht. Dat is even wat anders. Niet elke jongere kan daarmee omgaan en zo beginnen de problemen. Ik kan de jongeren uitleggen hoe het hier werkt. Dat er bureaucratie is waar je niet omheen kunt. Hoe de Nederlandse cultuur is en hoe je met mensen moet omgaan. Ik neem mijn kennis van Nederland mee terug naar mijn geboorte-eiland. Jongeren zien mij en weten dat ik een van hun ben. Die jongeren kijken naar hoe je praat, hoe je eruitziet. Ze moeten met je kunnen chillen, weet je. Ik ben geen blanke man in een pak die vertelt wat hij uit een boek heeft geleerd”.

Er is één probleem: de financiering. Hoe sympathiek en gedegen zijn project ook is, de sponsoren en geldschieters staat niet in de rij. Dat steekt Robert en toch ook weer niet, want zegt hij met overtuiging: “Ik geloof in God. Hij zal mij redden, met of zonder geld. Dat geld… mensen maken zoveel drukte om geld. Het is van minder belang voor mij. Maar het moet er zijn, helaas”.

Geen geld

Robert Busby werd in 1960 geboren op Curaçao. Thuis was er geen armoe en daarmee is alles gezegd. Er kwam eten op tafel, kleren die schoon en heel waren maar geen geld voor vervolgopleidingen was er niet. Robert ging dus jong aan de slag. “Ik heb in de bouw gewerkt, daar heb ik leren metselen. Zonder diploma’s verdien je minder. Toen kon ik in principe een huis bouwen, alleen kreeg ik daarvoor minder betaald dan iemand die wel een diploma had”.

Nederland lokte hem. Curaçao was weliswaar prachtig met de witte stranden, de azuurblauwe zee, eeuwigdurende zon, maar als je jong bent en iets van je leven wilt maken? Dan ga je naar Nederland. Robert was twintig jaar toen hij voet op deze bodem zette, bijna dertig jaar geleden. Het ging mis met hem, zoals met zoveel Antilliaanse jongeren. Hij belandde in het nachtleven, in de onderwereld, waar geld snel en gemakkelijk te verdienen was met alles dat het daglicht niet verdraagt.

Hij vertelt over de jongen die hij toen was: “Je wilt mooie kleren hebben, je rijdt lekker, je hebt twee, drie vrouwen, als je in een discotheek binnenkomt, moet iedereen jou aanlijken, je hebt altijd het laatste woord. Ik gaf veel geld uit aan feesten en vrouwen, ik hield van kleren, ik had veel schoenen. Je staat voortdurend onder zware spanning. Want je moet uitkijken tegen wie je wat zegt, hoe je houding is. Doe je iets verkeerd, dan kun je weg zijn”. Vandaag de dag kijkt hij met gemengde gevoelens terug op die tijd. “Al die dingen zijn een sluipmoordenaar voor je ziel. Dat wist ik toen niet”.

Het nachtleven duurde lang. Zeventien jaar leefde Robert op straat, met een riant inkomen uit illegale activiteiten. Toch knaagde het. Dit was het leven niet, dit was niet zijn bedoeling geweest. Wat weinigen in zo’n positie doen, deed hij wèl. “Ik ging naar het overdagleven”. Hij vond een baan als hovenier bij de Stichting Werkbij. Aanzienlijk minder geld, maar dat geld had nooit het geluk gebracht. Het betekende dagelijks elke euro omdraaien, en daardoor dieper beseffen wat goed en verkeerd was.

Haagse Directe

Het betekende ook een kennismaking met boksvereniging Haagse Directe. “Een ambtenaar zei me dat ik hier eens moest gaan kijken. Dat verrastte me. Als kind had ik al belangstelling voor boksen, maar op Curaçao was niks. Toen ik hier binnenkwam, voelde ik me meteen thuis. Ik kom hier nu elke dag.”

Op de boksvereniging in Den Haag zag hij dat in de sport iedereen gelijk is, onverschillig de afkomst, huidskleur, positie. Stoten zetten, combinaties uitvoeren, sparren, conditie opkweken, als je dat samen doet, ontstaat er een sfeer van verbondenheid. Die sfeer wil Robert naar ‘zijn’ jongeren op Curaçao overbrengen: “Zo kan ik ze leren om op een goede manier met elkaar om te gaan. Bovendien, ik hou er dan ook een oogje op dat ze naar school blijven gaan”.

Bij de Haagse Directe staan ze achter het plan van Robert en dat doet hem goed. Daarmee zijn de financiën nog niet geregeld. Een pot met extra geld bezit de boksvereniging helaas niet. Misschien kunnen ze Robert straks met materialen een beetje helpen, maar dat moet nog uitgezocht worden.

Boksbond

Ook Maarten van Koolwijk, directeur Nederlandse Boksbond (NBB) is voorzichtig positief over het project. Hij zegt: “Het initiatief lijkt me erg goed, al kan ik op dit moment niet alle details ervan overzien. Ik ben blij dat Robert Busby op een positieve manier de sport inzet om een moeilijke situatie te verbeteren. Daar kan boksen zeker een rol in vervullen, want het bezit de kernwaarden die daarvoor nodig zijn. Het gaat er om discipline. Om respect voor je tegenstander en de mensen die bij het boksen betrokken zijn zoals de trainers. Kleine initiatieven kunnen daarin een groot verschil betekenen. Ik wens hem alle succes.
De Boksbond moet elke euro drie keer omdraaien en het ondersteunen van privé-initiatieven, hoe goed ook, zit er op dit moment niet in.”

Op het Stadhuis laat wethouder Sport Sander Dekker een positief geluid horen. “Sport biedt kansen voor iedereen. Dat is het uitgangspunt van het Haagse sportbeleid. Ik juich het toe dat een Hagenaar, jongeren op Curaçao op de mogelijkheden van de bokssport wijst. Het enthousiasme van Robert Busby zal anderen zeker stimuleren om te ontdekken welke kansen het boksen biedt. We zullen met belangstelling de ‘Çuracaose Directe’ volgen.

Het is goed dat er steun en sympathie is, en ’t zijn bepaald niet de minsten waarvan dat afkomstig is. Robert is er blij mee. Hij moet naar de toekomst kijken. Hij heeft veel mee, al zegt hij het zelf. Dat boksdiploma natuurlijk. Dat hijzelf weet wat problemen zijn, dus voor probleemjongeren is hij geloofwaardig. Hij is eruit gekomen, dus als hij het kan…. noem hem een rolmodel. Daarbij wil hij zo graag iets voor de jeugd daar betekenen. Alleen, dat geld.

Hagenees

“Weet je”, zegt Robert in een moment van somberheid. “Soms denk ik erover om terug te gaan naar het nachtleven. Daar kan ik veel geld verdienen, vraag alleen niet hoe. Dan heb ik zo die school. Duizend euro? Tienduizend? Ik heb het vaak in handen gehad en uitgegeven. Maar ik ben een katholieke jongen en God is het niet met mij eens als ik zo denk, dat voel ik”. Daarom blijft Robert in het overdagleven, zoals hij het noemt, met alle financiële moeilijkheden van dien. Het is een duivels dilemma. Eens zo rijk geweest zonder idealen, en nu met idealen bewust kiezen voor dit leven en dan weinig geld hebben. Wel met hoop, dat zeker.

Robert is idealist, maar ook realist. Zomaar donaties verwacht hij niet, zo draait de wereld niet. Misschien is er een organisatie waarmee hij kan samenwerken, een bedrijf dat hem een proefjaar geeft, zakelijk advies waarmee hij verder komt, hij staat voor alles open, zolang het maar praktisch is. De afgelopen vier jaar is hij te vaak bij allerhande loketten afgescheept met vage afwijzingen. Het plan is goed, hij wil en kan het, nu moet dat ene beroemde duwtje komen dat alles in beweging gaat zetten.

Dan zal hij Den Haag verlaten en dat, vertelt hij, doet een beetje pijn: “Ik ben Hagenees, ik woon hier al bijna dertig jaar. Den Haag is mijn stad. In mijn hart ben ik puur Hagenees, al ben ik hier niet geboren. Ik ben gewoon een bruine Hagenees. Maar als ik naar bed ga, denk ik: ‘Dit moet ik doen. Voor mijn bevolking’. Ik ga die boksschool niet vasthouden voor mezelf. Als ik het niet meer kan doen, mag een ander het overnemen. Mijn school? Het is mijn school niet. Het is de school van de kinderen van Curaçao”.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>