Bokskampioenen 1934-1945

Ben Bril

Boksstatistieken: bokskampioenen van Nederland 1934-1945

De oorlog komt eraan, en de Nederlandsche Boksbond vergadert in de jaren ’30 over wat ‘de Duitsche kwestie’ is. Dat daar een andere wind waait, is wel duidelijk. Minder duidelijk is of Nederland nog moet deelnemen aan de Spelen in Berlijn 1936. Het Olympisch Comité besluit van wel, al protesteert met name de Amsterdamsche Boksbond in november 1935 nog fel. Maar Nederland zal gaan. De talentvolle bokser Ben Bril is niet bij de équipe. Hij wint in 1935 een gouden medaille op de Maccabia (Joodse Spelen) in Tel Aviv.

In deze periode zijn er veel sterke boksers uit Noord, met Jan Schubart, Menno de Jager, Jac Nolle en de Leeuwarder Johan van der Meulen. Zuid komt ook op, Oost is aanwezig. De dominantie van Noord-Holland en Zuid-Holland is daarmee doorbroken. Sterke boksers zijn er, die jarenlang hun titels prologongeren, zoals Tinus Lambillion (1912-1994), Jan Nieuwenburg, de broers Quentemeijer uit Enschede, toen de boksstad van het oosten. Er waren vijf broers.

De oorlog werpt een duistere schaduw. Maar het boksen bloeit.

Bron namen en jaartallen: NBB Statistiek. Negentig jaar boksen in Nederland. Aangeboden door Hans Nydam, juni 1985 (uitgave in eigen beheer).

De opgave voor 1933 komt overeen met die voor 1934.

1933
vlieggewicht: Roeland (NH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Wouters (NH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Wilde (ZH)
halfzwaargewicht: Kiks (NH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

1934
vlieggewicht: Roeland (NH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Wouters (NH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Wilde (ZH)
halfzwaargewicht: Kiks (NH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

1935
vlieggewicht:  Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Nicolaas (ZH)
lichtgewicht: Baan Z(H)
weltergewicht: H. Dekkers (ZH)
middengewicht: G. Dekkers (ZH)
halfzwaargewicht: Lodder (ZH)
zwaargewicht: de Gooier (ZH)

1936
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg  (ZH)
vedergewicht: Nicolaas (ZH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht:  G.Dekkers (ZH)
halfzwaargewicht: Fock (ZH)
zwaargewicht: ter Meulen (NH)

1937
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: de Moor (ZH)
vedergewicht: Cohen (NH)
lichtgewicht: Nicolaas (ZH)
weltergewicht: H.Dekkers (ZH)
middengewicht: G.Dekkers (ZH)
halfzwaargewicht: Ninaber (ZH)
zwaargewicht: Nolle (N)

1938
vlieggewicht: T. Nolten (ZH)
bantamgewicht: J. Nolten (ZH)
vedergewicht: Post (NH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: H. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: Gordebeker (Z)
zwaargewicht: Nolle (N)

1939
vlieggewicht: Huynen (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: P. Dekkers (ZH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Pauw (ZH)
halfzwaargewicht: H. Quentemeijer (O)
zwaargewicht: Mulder (N)

1940
vlieggewicht: Hessels (NH)
bantamgewicht: Diever (O)
vedergewicht: B. Kneppers (NH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Gobits (NH)
middengewicht:  W. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: H. Quentemeijer (O)
zwaargewicht: J. Ulie (NH)

1941
vlieggewicht: Hessels (NH)
bantamgewicht: Brander (NH)
vedergewicht: v.d. Meulen (NH)
lichtgewicht: Klein (NH)
weltergewicht: v.d. Heijden (ZH)
middengewicht:  W. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: de Pauw (ZH)
zwaargewicht: de Jager (N)

1942
vlieggewicht: de Bruin (ZH)
bantamgewicht: Hessels (NH)
vedergewicht: Diever (O)
lichtgewicht: B. Kneppers (NH)
weltergewicht: Stuiver (ZH)
middengewicht:  W. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: Nolle (N)

1943de
vlieggewicht: de Wolf (ZH)
bantamgewicht: Hessels (NH)
vedergewicht: Visser (N)
lichtgewicht: Beekwilder (Z)
weltergewicht: v.d. Reijden (ZH)
middengewicht: Kraus (NH)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: Vaassen (Z)

1944
vlieggewicht: de Wolf (ZH)
bantamgewicht: Hessels (NH)
vedergewicht: Oudshoorn (ZH)
lichtgewicht: J. Dekker (ZH)
weltergewicht: Horstede (ZH)
middengewicht: Schubart (N)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: de Jager (N)

1945
vlieggewicht: Schneider (NH)
bantamgewicht: Kabalt (NH)
vedergewicht: Diefer (O)
lichtgewicht: Pare (NH)
weltergewicht: Remie (Z)
middengewicht: Schubart (N)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: Niemans (NH)

1946
vlieggewicht: Schneider (NH)
bantamgewicht: de Bruin (ZH)
vedergewicht: Oudshoorn (ZH)
lichtgewicht: Beekwilder (Z)
weltergewicht: Roos (ZH)
middengewicht: Schoen (NH)
halfzwaargewicht: H. Quentemeijer (O)
zwaargewicht: Mulder (N)

Bokskampioenen 1923-1933

Karel Miljon

Statistieken: bokskampioenen van Nederland 1923-1933

In de perode 1923-1933 domineert een aantal boksers op de nationale kampioenschappen. Tinus Lambillion in het vlieggewicht, waar ook Jan Nieuwenburg aanwezig is, die drie jaar ook in het bantamgewicht sterk is.  Ben Bril maakt na twee jaar bantam een succesvolle stap naar het welter. Alom aanwezig is Karel Miljon (1903-1984).

Miljon grossiert in de nationale titels en hij wint in 1928 brons op de Olympische Spelen. Dat valt bijna weg bij de gouden medaille van Bep van Klaveren. Het jaar erna werd Karel Miljon gehuldigd door de Amsterdamse club de Amateur Bokser. Op een feestavond in het gebouw De Ruyter was het een aaneenschakeling van bobo’s en toespraken. De krant Het Vaderland schreef: “De secretaris van de Amateur Bokser, de heer Gill, tevens secretaris van den Amsterdamschen Boksbond, huldigde den heer Miljon en memoreerde in zijn toespraak het feit, dat Miljon, ondanks dat hij reeds 12 ½ jaar bokst, thans nog tot de beste boksers van zijn klasse behoort.”

Bron namen en jaartallen: NBB Statistiek. Negentig jaar boksen in Nederland. Aangeboden door Hans Nydam, juni 1985 (uitgave in eigen beheer).

Dit is de opgave van namen der gewichtsklassen:

vlieggewicht:
bantamgewicht:
vedergewicht:
lichtgewicht:
weltergewicht:
middengewicht:
halfzwaargewicht:
zwaargewicht:

1923
vlieggewicht: Turksma
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: De Best

1924
vlieggewicht: Turksma
weltergewicht: J. van Dam
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: De Best

1925
vlieggewicht: Turksma (ZH)
bantamgewicht: v. Geene (ZH)
vedergewicht: Levie (ZH)
lichtgewicht: Ijzelendoorn (ZH)
weltergewicht: J. van Dam (ZH)
middengewicht: Kouwenberg (ZH)
halfzwaargewicht: Schut (ZH)
zwaargewicht: v. Liet (ZH)

1926
vlieggewicht: v. Klaveren (ZH)
bantamgewicht: v. Geene (ZH)
vedergewicht: Sanders (ZH)
lichtgewicht: Groenewold (ZH)
weltergewicht: Huizenaar (ZH)
middengewicht:  Kouwenberg (ZH)
halfzwaargewicht: Miljon (ZH)
zwaargewicht: Oly (NH)

1927
vlieggewicht: Nieuwenburg (ZH)
bantamgewicht: v.Geene (ZH)
vedergewicht: v. Klaveren (ZH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht:  Scheepens (NH)
middengewicht: Cornelisse (NH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: Oly (NH)

1928
vlieggewicht: Nieuwenburg (ZH)
bantamgewicht: Goldhoorn (NH)
vedergewicht: v. Klaveren (ZH)
lichtgewicht: Bosman (ZH)
weltergewicht: Urgart (ZH)
middengewicht:  Kouwenberg (ZH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: Oly (NH)

1929
vlieggewicht: Nieuwenburg (ZH)
bantamgewicht: Bril (NH)
vedergewicht: v. Klaveren (ZH)
lichtgewicht: Bakker (ZH)
weltergewicht: De Jong (ZH)
middengewicht:  Blommers (NH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: v. Tongeren (ZH)

1930
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Bril (NH)
vedergewicht: Ploeg
lichtgewicht: Inderberken (NH)
weltergewicht: Baan (ZH)
middengewicht: Breugel
halfzwaargewicht: v.d Veer (ZH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

1931
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Disch (ZH)
lichtgewicht: Rieger (ZH)
weltergewicht: Baan (ZH)
middengewicht:  Donnars (ZH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: v.d. Valk (ZH)

1932
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Nicolaas (ZH)
lichtgewicht: Rieger (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: Wegman (ZH)
halfzwaargewicht: Kiks (NH)
zwaargewicht: v.d. Valk (ZH)

1933
vlieggewicht: Roeland (NH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Wouters (NH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Wilde (ZH)
halfzwaargewicht:Kiks (NH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

Handboek De Jager (1950)

Zo kocht ik het boek. Het omslag zat er niet meer bij.

Boksen. Spel van aanval en verdediging,  door K. de Jager, Oud Professional Bondsleraar N.B.B. en W. de Jager, Leraar M.O. Gymnastiek Bondsleraar N.B.B.
Amsterdam: Strengholt, 1950

Kun je leren boksen uit een boek? Er is een tijd geweest dat ik hartstochtelijk daarop hoopte. Toen trainde ik nog en voelde dat het niet ging. Mijn allerlaatste strohalm was een boek uit Amerika. The Gleason’s Gym Total Body Boxing Workout for Women. Ik legde het op de bank en werkte mijzelf pagina voor pagina erdoorheen. Een mooi boek. Maar ik leerde er niet uit boksen.

En toch is het goed dat zulke boeken er zijn. Ze leggen de opvattingen van een trainer vast, of zelfs van een tijd. Boksen. Spel van aanval en verdediging, door K. en W. de Jager verscheen in 1950, middenin de wederopbouw van Nederland. Hoe stond het boksen er toen voor? Niet zo best, lijkt het, want herhaaldelijk verdedigen de auteurs het mooie, het edele, het sportieve en het eerlijke van de sport.

Dat er veel en goed gebokst werd in deze tijd, is een duidelijker feit. Losjes verwijzen de schrijvers bijvoorbeeld naar de ‘Interacademiale wedstrijden’ (p.44) waar studenten boksen. Dan vervolgen ze:

“Er zijn nog vele namen te noemen van bekende Nederlandse boksers, doch wij zullen volstaan met enkele van de meest bekende, als: de Boer, Baan, Sanders, Disch, van Vliet, L. Nicolaas, Donnars, Saks, Rosman, Brand, Ploeg, Steenhorst, Wierts, Ringlever, Jan Nicolaas, Jo de Groot, enz. Wij ontveinzen ons niet dat wij er vele, minstens even belangrijke hebben overgeslagen.
Besluiten wij dit korte overzicht met het noemen van onze huidige professional kampioenen:
Nolten in het vlieggewicht, Schneyder in het bantamgewicht. Jan Nicolaas, nog steeds kampioen in het lichtgewicht en tot voor kort weltergewicht. De laatste titel verloor hij aan de Roode, die zijn titel inmiddels weer verloren is aan Job Roos.
In het middengewicht is Luc van Dam de kampioen, die momenteel hard aan het werk is voor een gevecht om de Europese titel en hiervoor ook een goede kans maakt.
Doornbosch in het halfzwaargewicht en Jan Klein kampioen zwaargewicht.
Ten slotte nog Jan de Bruin, die wellicht binnen niet al te lange tijd een uitdaging zal richten aan van Dam.” (p.44-45)

Het is nogal plechtig, maar wel informatief. Jammer dat de meeste voornamen ontbreken. Toen kende iedereen die namen. Maar nu niet meer.

Achterin het boek staan zogenaamde ‘verboden handelingen’. Daar trof ik niet de mooie duidelijke foto’s aan die het boek elders volop heeft, maar vier bladzijden met tekeningen, steeds twee boksers die een verboden handeling demonsteren. Voor de zekerheid staat die eronder benoemd: Te lage stoot. Slaan met open handschoen. Stoot met de onderarm. Duwen met de voorarm. Stoot met de elleboog. Stoot op de rug. Zo gaat het verder.

Mocht verder alles in 1950? Niet echt. Het is een behoorlijk veeleisend boek, dat na de inleidende stukken nogal technisch is. De foto’s zijn vooral aanwezig om goed en fout beter uit te leggen. Staan, stoten, verdediging, aanvallen, voor alles is er een foto.

Dit boek is een schoolvoorbeeld van de ‘sweet science’ van het boksen. Dat richt zich niet zozeer op het analyseren van wedstrijden, maar op de trainingen en in het bijzonder de technische kanten ervan. Het taalgebruik is verheven en soms stroperig. Dan is even wennen. Daarna leest het gewoon. Dat de twee auteurs hun autoriteit vol zelfbewustzijn uitdragen, is niet zo gek, K(arel) de Jager  had een boksschool in Den Haag, zijn bijnaam was ‘de professor’. W. de Jager is waarschijnlijk familie. Beiden waren zoals ze op het titelblad laden vermelden daarbij nog ‘Bondsleraar’.

Dat de grote hoeveelheid details wat veel kan zijn, begrijpen de De Jagers. Maar pas op pagina 167 leggen ze uit hoe hun boek gebruikt moet worden:

“Let wel, lezers, deze stof wordt alleen ‘levend’ wanneer men ze uitvoert, het mag geen theorie blijven. Men moet deze vormen even bestuderen en begrijpt men de portée van de zaak, dat is wat wij ervan opschrijven een gemakkelijke richtlijn. Is men zover, dat dit alles niet meer nodig is en men zelf goed met de stof overweg kan, dan is ons doel bereikt. Doch, wij wijzen er nogmaals op, een korte studie van de oefenstof zal dan noodzakelijk zijn.”(p.167)

Kennis en kunde was dus noodzakelijk. Dit is geen boek voor leken, blijkt ook uit het hoofdstuk over ‘weren’. Dat is niet hetzelfde als ontwijken, want dat is “het doen missen van een stoot” (p.143) Dat kan door achteruitgaan, slippen (achterwaarts of zijwaarts), door bukken, door de zijpas of side-stepping, door duiken. Weren is weer iets anders:

Weren
Door de wering verandert men de richting van de stoot, zodat hij mist. Een ontwijkende beweging wordt hierbij niet gemaakt. Het wordt alleen toegepast bij de rechte stoot.

Wering tegen linker en rechtse directe naar de kaak:
A. Met de linkerhand duwt men de arm van de aanvaller opzij, zodat diens stoot rechts passeert. Dit mag niet ontaarden in een weg-“slaan”. Het is dan ook niet zozeer een beweging van de arm, maar meer van de schouder. Ook deze beweging hoeft niet groot te zijn, hiermee geeft men zich maar onnodig bloot.
B. Hetzelfde als A met de rechterhand, waarbij de stoot dus links passeert. Men moet er verder aan denken niet de arm van te voren “uit te halen”, daar dit tegenstander zal waarschuwen.” (p.148)

En zo gaat het nog een tijdje door. De auteurs houden van lijstjes, indelingen en daarin alles heel precies te zeggen. Het heeft wel wat. Maar: in kleine doses.

Waarschijnlijk K. de Jager. De foto staat zonder bijschrift naast de titelpagina.

Boksen. Spel van aanval en verdediging
door K. de Jager, Oud Professional Bondsleraar N.B.B. en W. de Jager, Leraar M.O. Gymnastiek Bondsleraar N.B.B.
Amsterdam: Strengholt, 1950
Inhoudsopgave
Voorwoord; Inleiding; I Geschiedenis van het boksen; II Enige Algemene Beschouwingen: De kracht van de boksstoot. Het sparren. Boksen ook een psychische strijd! De knock-out. Is het boksen gevaarlijk? Het boksen in de opvoeding. Stijl en techniek. Training. He tseconderen. Het wedstrijdboksen en het publiek. Is boksen spel? Amateurisme en de beroepssport. Kwaliteiten van de bokser. Kwaliteiten van de instructeur. De taak van de jury; III Uitgangshouding, voetenwerk en beschrijving der verschillende boksstoten; IV Verdediging; V Indeling der stoten en hun toepassing; VI Het invechten; VII Schijnbewegingen; VIII Tactiek; IX Het lesgeven.
Korte nabeschouwing
Literatuur
Enkele verboden handelingen

Haagsche Athletiekvereeniging Hercules

Oproep

 

(klik op de foto voor een groot formaat)

Ed Boers mailde:

Bijgaand een foto die ik al ruim 40 jaar in (familie)bezit heb en afkomstig is van mijn oud-oom N.J.C. Hoedeman. Hij was voor de oorlog vertegenwoordiger van de Koninklijke Nederlandse krachtsportbond bij gewichthefwedstrijden. Het is een groepsfoto van de Haagsche Athletiekvereniging Hercules. Deze vereniging is op 1 nov. 1900 opgericht en op de foto staan waarschijnlijk de gewichtheffers en worstelaars van de vereniging. De foto is te dateren rond 1905. Het gemeentearchief bezit één vergeljikbare foto van de vereniging (nr. 1.53078). Namen die ik heb kunnen vinden van enkele leden die aan gewichtheffen/worstelen deelnamen zijn: Barend Havelaar, P.W. Caffa, F.F. Moonen, J. Mutsiers, J. Sinteur, W. Graafeiland, J. Smulders, van Son, Baan. Mogelijk staan deze op de foto. Dhr. J.B. van Vliet is voorzitter geweest tussen 1903 en 1943 (mogelijk 2e van links met de hoge hoed). Op de achterzijde van de foto staat `Barend Havelaar v. Kinsbergenstraat 98´. Dit huis bestaat nog, mogelijk woonde daar een lid of bestuurslid, mogelijk is de foto daar in de achtertuin gemaakt.

Er is bijzonder weinig te vinden over deze vereniging. Hercules Den Haag moet tot in de jaren ´50 hebben bestaan want er is in 1950 een jubileumspeldje gefabriceerd. Andere bekende verenigingen in die tijd waren Hercules Dordrecht, Simson en K.D.O.

Volgend jaar viert de KNKF (Koninklijke Nederlandse Krachtsport- en Fitnesfederatie) haar 100 jarig bestaan en het zou leuk zij hierover een tentoonstelling te organiseren. Herkent iemand personen op deze foto? Weet iemand waar de personen trainden? Het zou leuk zijn als iemand iets meer informatie over deze inmiddels lang opgeheven vereniging heeft. Misschien heeft het wel een maandblad gehad.

Al uw reacties zijn welkom bij Edboers@casema.nl