Bokskampioenen 1934-1945

Ben Bril

Boksstatistieken: bokskampioenen van Nederland 1934-1945

De oorlog komt eraan, en de Nederlandsche Boksbond vergadert in de jaren ’30 over wat ‘de Duitsche kwestie’ is. Dat daar een andere wind waait, is wel duidelijk. Minder duidelijk is of Nederland nog moet deelnemen aan de Spelen in Berlijn 1936. Het Olympisch Comité besluit van wel, al protesteert met name de Amsterdamsche Boksbond in november 1935 nog fel. Maar Nederland zal gaan. De talentvolle bokser Ben Bril is niet bij de équipe. Hij wint in 1935 een gouden medaille op de Maccabia (Joodse Spelen) in Tel Aviv.

In deze periode zijn er veel sterke boksers uit Noord, met Jan Schubart, Menno de Jager, Jac Nolle en de Leeuwarder Johan van der Meulen. Zuid komt ook op, Oost is aanwezig. De dominantie van Noord-Holland en Zuid-Holland is daarmee doorbroken. Sterke boksers zijn er, die jarenlang hun titels prologongeren, zoals Tinus Lambillion (1912-1994), Jan Nieuwenburg, de broers Quentemeijer uit Enschede, toen de boksstad van het oosten. Er waren vijf broers.

De oorlog werpt een duistere schaduw. Maar het boksen bloeit.

Bron namen en jaartallen: NBB Statistiek. Negentig jaar boksen in Nederland. Aangeboden door Hans Nydam, juni 1985 (uitgave in eigen beheer).

De opgave voor 1933 komt overeen met die voor 1934.

1933
vlieggewicht: Roeland (NH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Wouters (NH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Wilde (ZH)
halfzwaargewicht: Kiks (NH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

1934
vlieggewicht: Roeland (NH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Wouters (NH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Wilde (ZH)
halfzwaargewicht: Kiks (NH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

1935
vlieggewicht:  Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Nicolaas (ZH)
lichtgewicht: Baan Z(H)
weltergewicht: H. Dekkers (ZH)
middengewicht: G. Dekkers (ZH)
halfzwaargewicht: Lodder (ZH)
zwaargewicht: de Gooier (ZH)

1936
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg  (ZH)
vedergewicht: Nicolaas (ZH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht:  G.Dekkers (ZH)
halfzwaargewicht: Fock (ZH)
zwaargewicht: ter Meulen (NH)

1937
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: de Moor (ZH)
vedergewicht: Cohen (NH)
lichtgewicht: Nicolaas (ZH)
weltergewicht: H.Dekkers (ZH)
middengewicht: G.Dekkers (ZH)
halfzwaargewicht: Ninaber (ZH)
zwaargewicht: Nolle (N)

1938
vlieggewicht: T. Nolten (ZH)
bantamgewicht: J. Nolten (ZH)
vedergewicht: Post (NH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: H. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: Gordebeker (Z)
zwaargewicht: Nolle (N)

1939
vlieggewicht: Huynen (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: P. Dekkers (ZH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Pauw (ZH)
halfzwaargewicht: H. Quentemeijer (O)
zwaargewicht: Mulder (N)

1940
vlieggewicht: Hessels (NH)
bantamgewicht: Diever (O)
vedergewicht: B. Kneppers (NH)
lichtgewicht: de Vries (NH)
weltergewicht: Gobits (NH)
middengewicht:  W. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: H. Quentemeijer (O)
zwaargewicht: J. Ulie (NH)

1941
vlieggewicht: Hessels (NH)
bantamgewicht: Brander (NH)
vedergewicht: v.d. Meulen (NH)
lichtgewicht: Klein (NH)
weltergewicht: v.d. Heijden (ZH)
middengewicht:  W. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: de Pauw (ZH)
zwaargewicht: de Jager (N)

1942
vlieggewicht: de Bruin (ZH)
bantamgewicht: Hessels (NH)
vedergewicht: Diever (O)
lichtgewicht: B. Kneppers (NH)
weltergewicht: Stuiver (ZH)
middengewicht:  W. Quentemeijer (O)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: Nolle (N)

1943de
vlieggewicht: de Wolf (ZH)
bantamgewicht: Hessels (NH)
vedergewicht: Visser (N)
lichtgewicht: Beekwilder (Z)
weltergewicht: v.d. Reijden (ZH)
middengewicht: Kraus (NH)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: Vaassen (Z)

1944
vlieggewicht: de Wolf (ZH)
bantamgewicht: Hessels (NH)
vedergewicht: Oudshoorn (ZH)
lichtgewicht: J. Dekker (ZH)
weltergewicht: Horstede (ZH)
middengewicht: Schubart (N)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: de Jager (N)

1945
vlieggewicht: Schneider (NH)
bantamgewicht: Kabalt (NH)
vedergewicht: Diefer (O)
lichtgewicht: Pare (NH)
weltergewicht: Remie (Z)
middengewicht: Schubart (N)
halfzwaargewicht: Bakker (N)
zwaargewicht: Niemans (NH)

1946
vlieggewicht: Schneider (NH)
bantamgewicht: de Bruin (ZH)
vedergewicht: Oudshoorn (ZH)
lichtgewicht: Beekwilder (Z)
weltergewicht: Roos (ZH)
middengewicht: Schoen (NH)
halfzwaargewicht: H. Quentemeijer (O)
zwaargewicht: Mulder (N)

Bokskampioenen 1923-1933

Karel Miljon

Statistieken: bokskampioenen van Nederland 1923-1933

In de perode 1923-1933 domineert een aantal boksers op de nationale kampioenschappen. Tinus Lambillion in het vlieggewicht, waar ook Jan Nieuwenburg aanwezig is, die drie jaar ook in het bantamgewicht sterk is.  Ben Bril maakt na twee jaar bantam een succesvolle stap naar het welter. Alom aanwezig is Karel Miljon (1903-1984).

Miljon grossiert in de nationale titels en hij wint in 1928 brons op de Olympische Spelen. Dat valt bijna weg bij de gouden medaille van Bep van Klaveren. Het jaar erna werd Karel Miljon gehuldigd door de Amsterdamse club de Amateur Bokser. Op een feestavond in het gebouw De Ruyter was het een aaneenschakeling van bobo’s en toespraken. De krant Het Vaderland schreef: “De secretaris van de Amateur Bokser, de heer Gill, tevens secretaris van den Amsterdamschen Boksbond, huldigde den heer Miljon en memoreerde in zijn toespraak het feit, dat Miljon, ondanks dat hij reeds 12 ½ jaar bokst, thans nog tot de beste boksers van zijn klasse behoort.”

Bron namen en jaartallen: NBB Statistiek. Negentig jaar boksen in Nederland. Aangeboden door Hans Nydam, juni 1985 (uitgave in eigen beheer).

Dit is de opgave van namen der gewichtsklassen:

vlieggewicht:
bantamgewicht:
vedergewicht:
lichtgewicht:
weltergewicht:
middengewicht:
halfzwaargewicht:
zwaargewicht:

1923
vlieggewicht: Turksma
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: De Best

1924
vlieggewicht: Turksma
weltergewicht: J. van Dam
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: De Best

1925
vlieggewicht: Turksma (ZH)
bantamgewicht: v. Geene (ZH)
vedergewicht: Levie (ZH)
lichtgewicht: Ijzelendoorn (ZH)
weltergewicht: J. van Dam (ZH)
middengewicht: Kouwenberg (ZH)
halfzwaargewicht: Schut (ZH)
zwaargewicht: v. Liet (ZH)

1926
vlieggewicht: v. Klaveren (ZH)
bantamgewicht: v. Geene (ZH)
vedergewicht: Sanders (ZH)
lichtgewicht: Groenewold (ZH)
weltergewicht: Huizenaar (ZH)
middengewicht:  Kouwenberg (ZH)
halfzwaargewicht: Miljon (ZH)
zwaargewicht: Oly (NH)

1927
vlieggewicht: Nieuwenburg (ZH)
bantamgewicht: v.Geene (ZH)
vedergewicht: v. Klaveren (ZH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht:  Scheepens (NH)
middengewicht: Cornelisse (NH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: Oly (NH)

1928
vlieggewicht: Nieuwenburg (ZH)
bantamgewicht: Goldhoorn (NH)
vedergewicht: v. Klaveren (ZH)
lichtgewicht: Bosman (ZH)
weltergewicht: Urgart (ZH)
middengewicht:  Kouwenberg (ZH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: Oly (NH)

1929
vlieggewicht: Nieuwenburg (ZH)
bantamgewicht: Bril (NH)
vedergewicht: v. Klaveren (ZH)
lichtgewicht: Bakker (ZH)
weltergewicht: De Jong (ZH)
middengewicht:  Blommers (NH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: v. Tongeren (ZH)

1930
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Bril (NH)
vedergewicht: Ploeg
lichtgewicht: Inderberken (NH)
weltergewicht: Baan (ZH)
middengewicht: Breugel
halfzwaargewicht: v.d Veer (ZH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

1931
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Disch (ZH)
lichtgewicht: Rieger (ZH)
weltergewicht: Baan (ZH)
middengewicht:  Donnars (ZH)
halfzwaargewicht: Miljon (NH)
zwaargewicht: v.d. Valk (ZH)

1932
vlieggewicht: Lambillion (ZH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Nicolaas (ZH)
lichtgewicht: Rieger (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: Wegman (ZH)
halfzwaargewicht: Kiks (NH)
zwaargewicht: v.d. Valk (ZH)

1933
vlieggewicht: Roeland (NH)
bantamgewicht: Nieuwenburg (ZH)
vedergewicht: Wouters (NH)
lichtgewicht: Baan (ZH)
weltergewicht: Bril (NH)
middengewicht: de Wilde (ZH)
halfzwaargewicht:Kiks (NH)
zwaargewicht: Miljon (NH)

De Elfstedentochten

Lolle van Houten

Elfstedentocht 1963

Boksers in Friesland vinden de Elfstedentocht een uitstapje. Leuk als conditietraining. Die indruk kreeg ik het afgelopen jaar tijdens mij gesprekken met de broers van Lolle van Houten, de Leeuwarder bokser. Lolle heeft zo’n drie keer meegedaan aan een Elfstedentocht, de eerste keer in 1963. Reinier Paping won toen. Geen bokser. Hij was een van de 129 schaatsers die op 18 januari 1963 over de finish gingen. Lolle was er niet bij. Zijn schaatsen knelden, de bloedcirculatie stopte waardoor zijn tenen bevroren en kort voor Stavoren moest hij opgeven. De twee broers verderop in de route. In ‘de hel van 63’ gaven de meesten op.

Maar schaatsen, dat bleef, hoorde ik.

De Van Houten broers schaatsten gemakkelijk honderd, honderdvijftig kilometer als warming up. Elfmerentocht? Leuk. Voor het donker thuis, warme chocolademelk en de volgende dag weer gewoon naar je werk. In het westen gaan ze een week revalideren, maar Friezen, dat zijn bijzondere mensen als het op schaatsen aankomt.

In 1985 en 1986 reed Lolle de Elfstedentocht wel uit, ongetraind en op oude ijshockyschaatsen, en ver binnenkomend achter Evert van Benthem, de winnaar van die jaren. Maar hij deed het. Als uitstapje, dus. Hij had een berenconditie.

scheidsrechter Ben Bril

Miijn biografie over Lolle

Overigens had de tocht van ’63 voor Lolle nog een vervelend gevolg. De dag erna waren er in Dokkum de noordelijke districtskampioenschappen. Lolle, die al twee jaar titelhouder was, wilde natuurlijk zijn derde titel halen. Tegenover hem in de ring stond zijn neef Tinus. De scheidsrechter Ben Bril waarschuwde de twee jongens serieus te boksen. Ja, scheids. Maar in de eerste ronde greep Bril in: diskwalificatie. Boksen was geen showbusiness. Dat jaar werd Lolle geen noordelijk kampioen. Maar hij had wel deelgenomen aan een legendarische Elfstedentocht.

Boksbond 1940

Kijk, toen hadden we nog een boksblad. De Bokssport was een maandblad, ‘gewijd aan het amateur-boksen’. Maar het ging ook over de boksbond. Ik ontving per post de eerste bladzijde van het nummer dat op 30 november 1940 verscheen. Dan is de bezetting al maanden gaande en er zijn op sportgebied veranderingen op komst. Op de cover de foto van ‘de historische fusie-vergadering’. Daar is iets mee aan de hand. Met dat woord, en met dat jaartal.

Onder de foto staat:
Achter de bestuurstafel bij den Ned. Boksbond. Van links naar rechts de heeren J.P. Baan, M.J. Verbruggen, B. Bergström, G.E. van der Werff jr., J.M. Wilmsen, W. Rasenberg, M. Overkleeft en G.J. te Riet jr.

Op de achterzijde van de bladzijde vond ik het colofon: Van der Werff is dan voorzitter, Bergström de vice-voorzitter, Wilmsen de secretaris-penningmeester. Ook anderen van de foto staan genoemd: Baan, Overkleeft, Rasenberg, Verbruggen en Te Riet zijn commissarissen. In dat colofon staan apart vermeld de Amsterdamsche Boksbond, de Haagsche Bondbond en de Rotterdamsche Boksbond. Verder zijn er districten. Maar de fusie betrof iets anders.

Over boksen tijdens de bezetting las ik het indringende proefschrift van André Swijtink: In de pas. Sport en lichamelijke opvoeding in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (1992). Dit jaar verscheen er een handelseditie van onder de titel Een sportman doet niet aan politiek. Groei en populariteit van de Nederlandse sportbeoefening in oorlogstijd. Ik hou me aan het proefschrift, dat is degelijker met veel noten. Hieruit leerde ik de achtergrond van deze foto, ik citeer een stukje van bladzijde 136-137:

“In november 1940 kwamen vertegenwoordigers van de Nederlandse boksbond, de amateurboksbond, en de Nederlandse boksunie, de organisatie van professionele boksers, bijeen om over de samensmelting van beide bonden te overleggen. [...] De boksunie verklaarde zich bij monde van bestuurder Westbroek voor een samengaan met de boksbond, omdat van een fusie ‘een krachtige propaganda’ voor de bokssport zou uitgaan.

Binnen de boksbond heerste verdeeldheid. Het oostelijk district, de boksbonden Rotterdam en Den Haag, die gelieerd waren aan de boksbond, verklaarden zich voor eenwording. De afgevaardigde van de Amsterdamse Boks Bond (ABB), A. Smit, hield daarentegen een heftig pleidooi tegen een samengaan. [...] Het blijkt dan, dat Smit op persoonlijke titel had gesproken: de ABB had in meerderheid voor een fusie gestemd. Bij de stemming gaven daarop alle aanwezigen hun stem aan het voorstel tot fusie. De nieuwe bond nam de naam van de ‘voormalige’ bondbond aan.”

Dat is het verhaal van de foto.

Natuurlijk is er het grotere verhaal: de bezetting, hoe de sport ingezet werd als propagandamiddel, dat de fusie min of meer van bovenaf werd opgelegd, dat er iets vergelijkbaars gebeurde in andere sporten. Sport is niet neutraal, nooit. Dat legt Swijtink duidelijk uit, met geweldig veel details en voorbeelden. Ook met feiten die vaak schokkend zijn: op 15 september 1941 was ” iedere vorm van openbare sportbeoefening”  aan Joden verboden, meldt hij op pagina 111. Je denkt meteen aan Ben Bril (over wie een mooi boek verscheen), een bokser-scheidsrechter met een naam en een gezicht, maar hoe veel naamlozen staan er achter hem? Ja, dat zijn deprimerende gedachten.

De achterzijde van de bladzijde: boksbestuurders van enkele generaties terug. Klik erop en de afbeelding vergroot zich.