Waar zijn de wedstrijdfilms?

Dat was even slikken. Op de 8mm-banden die Hennie Thoonen mij zo royaal had meegegeven, stond veel, maar niet zijn wedstrijd uit 1970 tegen Lolle van Houten. Eigenlijk had ik er wel op gerekend. En wat nu?

Lolle van Houten in 1970 (bron: Leeuwarder Courant)

Doorgaan. Met extra vastberadenheid. Want er zijn meer bokswedstrijden gefilmd dan we denken. Lolle van Houten heeft twee keer tegenover Lubbers gestaan, zou dat niet gefilmd zijn? Het is een kans. De toenmalige penningmeester van Frisia, Anne Welles, hield van fotograferen en ook van filmen. Weer een kans. Er zijn regionale archieven en landelijke beeldbanken. Kansen.

Eddy Kiks vertelde me dat zijn wedstrijden ook gefilmd zijn, alleen wist hij niet meer door wie. Toen, net als nu, stonden er dus mensen met een camera in hun handen te filmen. Dat zal zeker het geval zijn geweest in 1965, de halve finale nationale kampioenschappen tegen Eddy Kiks (Amsterdam, Krasnapolsky) en in de Rotterdamse Rivierahallen tegen Joop Walda. Ook in de finale van 1970, in de oude RAI van Amsterdam, tegen Eindhovenaar Hennie Thoonen.

De vraag is dus: als de wedstrijden van Lolle van Houten gefilmd zijn, wie zou dat dan gedaan kunnen hebben?

Eddy Kiks

Amsterdam: Krasnapolsky, maart 1965.  Halve finale Nederlands kampioenschap, zwaargewichten.  

Regerend kampioen Eddy Kiks verliest op punten van Lolle van Houten

Eddy Kiks als jonge jongen


Deze foto zag ik vanmiddag bij Eddy Kiks thuis. ”Dat ben ik”, zegt Eddy, “toen had ik pas mijn eerste titel.”  Een jaar of achttien, negentien is hij hier, precies weet Eddy het niet meer.  Dan zal het op z’n vroegst in 1954 zijn geweest, want Eddy is van 1936.

De eerste titel, maar niet de laatste.  Zeker zeven keer was hij kampioen van Nederland. Tijdens zijn diensttijd bokste hij veel in het buitenland: “Leuk, legers tegen elkaar.” In Nederland verloor hij nooit, zegt Eddy stellig. Behalve dus die ene keer in de halve finale. Dat was toen hij Lolle van  Houten tegenkwam.

Eddy Kiks als oudere jongen

Vanwege Lolle van Houten zocht ik Eddy Kiks op. Hij is nu 74. Een geboren en getogen Amsterdammer,  lekker vlot in de omgang en nog steeds every inch a sportsman. Als hij gaat fietsen, klokt hij de tijd. Twee keer per week fitness. Eddy denkt erover om bokslessen te gaan geven bij een sportschool in Almere, waar hij woont. Het sportieve zit in hem,  dat zie je zo. Een snelle motoriek. Dat vlugge in bewegen. Alert.  Hij is indertijd van het jeugdvoetbal overgegaan naar het boksen, al wou zijn vader Jan Kiks (ook in het bezit van meerdere landelijke titels) het niet hebben. “Dat was een knock out’er,” zegt Eddy, “en die wist wat er kon gebeuren.” Eddy ging toch. Hij bokste bij de school van Nelis Bisschop. Later stond zijn vader soms bij hem aan de ring. Trots op zijn kind.

Stijlbokser

“Ik was een stijlbokser,” vertelt Eddy.  ”Een moordenaarskarakter had ik niet. Dus ik gooide er niet nog eens een ram overheen. Maar ik nam niks, ik gaf niks toe. Mijn specialiteit toen was zo van onder, links, leverstootjes.” Hij doet het schaduwboksend voor. Losjes.

“Lolle van Houten werd toen gebracht. Die kwam in die tijd op. Dat vond de jury ook leuk. Een nieuwe jongen en mijn loopbaan was toen bijna aan het einde. Lolle had een goede conditie,  hij was atletisch. Dus, net als in het voetbal, als daar een nieuw jongetje is…  Maar de uitslag was eerlijk. Hij was gewoon beter.”

Ik vraag naar Joop Walda, de man die Lolle in de finale tegenover zich vond. “Wie? O, Matje Walda. Een logge jongen. Daar heb ik ook weleens tegen gebokst. Kwam hij tevoren vragen of het niet zo hard hoefde.”  Eddy lacht. Evenzogoed gingen ze er daarna alletwee vol in. Walda gaf op in de eerste ronde.

Ongeveer honderd wedstrijden heeft Eddy Kiks gebokst. Als hij zijn wedstrijdboekje terugvindt, kan hij er meer over vertellen. Maar waar dat boekje is?

We hebben het nog een tijdje over het boksen en over Lolle van Houten. Had er meer in gezeten? “Misschien,” aarzelt Eddy. “Hij had niet zoveel om zich heen hangen.” Daarmee bedoelt hij de grote entourage van managers en promotors, zoals je in die tijd in Amsterdam en Rotterdam wel had.

Eddy begint langzaam weer naar het boksen te groeien, lijkt het. Dat lesgeven roept hem. En daarbij, er is een kleinzoon van 16 jaar die wil leren boksen. “Ik ga hem begeleiden,”  zegt Eddy Kiks. Onthou de naam: Maxim Kiks.

Oude boksfoto: B.A.V. Frisia

Wie weet er meer? Op zoek naar het oude boksen in Friesland.

Kijk, zo zag het eruit. Leeuwarden, daar zat Frisia in de Monnikemuurstraat.  Na de oprichting in 1933 kende de boksschool verschillende adressen.Dit was het vierde adres, waar ze in 1958 introkken voor een periode van tien jaar. Het pand is inmiddels gesloopt.

Albert Groen was toen net trainer geworden. Hij volgde Johan Poelsma op, die de oprichter was.  In deze tijd, de  late jaren ’50, is deze foto gemaakt. Misschien begin ’60. Daarna verdween het in de archieven van Frisia.

Bij Albert Groen is Lolle van Houten gaan trainen. Lolle staat niet op de foto. Maar wie wel? Dat is de vraag.

Hennie Thoonen

Hennie Thoonen

Hennie Thoonen heeft zijn woord gehouden. En hoe. Vorige week telefoneerde ik met de oud-zwaargewicht uit Eindhoven, die in 1970 de wedstrijd om de nationale titel verloor. Lolle van Houten won. Hennie beloofde:  ”Ik zal je wat meegeven.”

Wat dat was, vroeg ik niet. Maar nu ben ik in het bezit van een collectie oude boksfoto’s, een plakboek en twee spoelen 8mm-films, vol opnames van bokswedstrijden uit de jaren ’70. “Ik heb het 40 jaar bewaard”, zei Hennie toen hij me een tas vol spullen meegaf. Hij bedoelde: dat is genoeg geweest.

Toen ik tegenover hem op de bank zat, merkte ik weer wat een geweldige vertellers boksers vaak zijn. Hennie vertelde meeslepend hoe hij in 1970 overvallen werd door een scherp boksende Van Houten.  Die was beter dan Hennie verwacht had: “Die linkse bleef maar komen, ik kon geen kant op”.  Overschakelen lukte niet meer. “Stel je voor dat er een machine is met een pin erop en die blijft op jou  schieten, de hele tijd door, van alle kanten,  waar moet jij dan heen?”  Ik ben blij dat ik het gesprek heb opgenomen.  Ruim een half uur vol details  over die wedstrijd en die tweede tussen hem en Lolle in 1972.

De twee banden in Hennie's handen

Over Hennie Thoonen valt ook nog wel een boek te schrijven. Hij is prof geworden en heeft de halve wereld gezien, daarna werd hij de trainer van fast Eddy Smulders. Ik kreeg een cd mee met een compilatie van Eddy’s mooiste wedstrijdmomenten. Indrukwekkend. Momenteel is Hennie technisch adviseur bij Golden Gloves in Eindhoven.

Dankzij Hennie Thoonen ben ik ineens een schatrijke vrouw, vooral door die twee spoelen vol 8mm-filmpjes.  Met een beetje geluk staat die titelwedstrijd erop.  Als ik ze heb laten digitaliseren, weet ik meer.  Dan kan ik hopelijk Lolle in actie zien.

Bij het bekijken  van de oude foto’s kwamen weer veel herinneringen bij hem  naar boven. Namen uit het zuiden hoorde ik, die ook door de Limburgse oud-trainer Louis Berkhof genoemd werden. Het  boksgeheugen van Nederland is verdeeld, per regio is het anders. “Onze jongens van het Zuiden”, zoals Louis een keer tegen me zei, zijn vooral daar bekend.  Ik reis nu zoveel mogelijk door Nederland en overal waar ik kom, vind ik een andere boksgeschiedenis die los staat van de nationaal bekende namen. We zijn een groot boksland, maar we beseffen het niet echt.

update 2 mei: Ik heb een adres in Den Haag gevonden dat 8mm films op dvd zet. Morgen ga ik de Thoonen Tapes erheen brengen. Duurt ongeveer een week, zeiden ze.

update 10 mei: Helaas, geen Lolle op de films.