Omrop Fryslân

vrijdag 21 augustus

Vijfde en laatste interview met radioprogramma Omnium. Met een verrassing: een man uit Makkum meldde zich live in de uitzending. Hij had indertijd bokstraining van Lolle van Houten gekregen. Was pittig. Straks ga ik hem bellen. Wat een week is het geweest. Zoveel nieuwe aanknopingspunten en mogelijkheden om te onderzoeken.
En wat nu? Hard doorwerken met mijn mooiste schrijfsokken aan. Want straks, op 20 september, ga ik het boek inleveren. Daarna blijft de belangstelling voor Lolle van Houten natuurlijk bestaan. Want zo iemand als Lolle, dat is once in a lifetime.

donderdag 20 augustus
Het vierde interview met Omnium ging over de mannen uit Makkum. Dat zit zo. Lolle ging al snel portier staan bij verschillende uitgaansgelegenheiden, onder andere bij Vat’69 (nu Club Noa) in Leeuwarden. Daar was hij heel geschikt voor: zijn brede postuur, zijn reputatie als bokser en bovendien: zijn sociale kant. Iedereen praatte met hem, en hij praatte met iedereen.

Op een avond kwamen er mannen uit Makkum. Dat zijn waarschijnlijk vissers geweest. Vrije jongens, die zich door niemand wat laten zeggen.

In het algemeen is het zo, dat een man uit Makkum geen watje is. Zeker niet als hij met zijn vrienden uitgaat en  er wat drank in die man gaat. En als dan die man een andere man tegenkomt die a. groter is en b. sterker is en c. hem zegt dat hij zich moet gedragen…. dan kunnen er heel gemakkelijk moeilijkheden ontstaan.

Wat er precies gebeurd is, weet ik niet. Wel dat Lolle die mannen boksles heeft gegeven en dat ze daarna lammetjes waren. Maar waar vond die training plaats? Wat gebeurde er precies? Welke Makkkumer man was daarbij en wil het aan mij vertellen?

Morgen weer!

Omrop Fryslân

woensdag 19 augustus
Derde gesprek met radioprogramma Omnium. Met als extra gasten: oud-bokser Henk Hoff en journalist Simon Visser, met beiden mooie verhalen over Lolle van Houten. Ten dele ging het in het Fries, maar dat kan ik steeds beter volgen inmiddels, vooral als het over Lolle gaat.
Het gesprek ging ook over 1970, toen Lolle voor de tweede keer de nationale titel naar Friesland bracht. We spraken over zijn tegenstander Hennie Thoonen, zijn trainer Jan Bens en ook over de man die bij Lolle aan de ring stond: Jacques Rossien uit Groningen. Oud-bokser ook, destijds verbonden aan School Abelsma. In Groningen weten ze alleen dat hij verhuisd is naar Zuid-Frankrijk. Zou er iemand meer weten?

dinsdag 17 augustus

Tweede interview met radioprogramma Omnium over Lolle van Houten. Wat voor bokser wat het eigenlijk? Technisch scherp, ontzagwekkende linkse directe. En sneller in de ring dan je van een zwaargewicht zou verwachten. Dat had twee redenen. Bij Frisia trainde hij met lichtere tegenstanders zoals middengewicht Henk Hoff. En Lolle van Houten was een mooie man die geen bloemkooloren wilde. Dus dan ga je lopen in de ring, zodat je niet geraakt kun worden. In beweging blijven, voortdurend buiten bereik, niet te raken.

Waar is Henk Hoff eigenlijk? De ‘slager-bokser’ uit Drachten, zoals hij werd genoemd. Een goede bokser, A-klasser. Juist Henk Hoff kan veel vertellen over de periode in de late jaren ’60, nadat Lolle zijn eerste nationale titel heeft behaald.

Ze trainden alletwee bij Frisia, ze sparden samen en: ze gaven in 1969 een demopartij in het Suameer. Henk Hoff, hopelijk is hij nog onder ons. Of mensen die hem goed gekend hebben. Kinderen misschien, die verhalen over vroeger hebben gehoord?

Omnium, elke dag rond half twaalf: Lolle van Houten

maandag 16 augustus Zonet eerste interview gehad over boksen en Lolle van Houten. Voor Omnium, een dagelijks radioprogramma van Omrop Fryslân. Wat gaan die minuten vlug voorbij. Ik had best een uurtje of twee kunnen praten, maar ‘t is een snel medium. Elke dag mag ik iets vertellen en een vraag stellen. Vandaag ging het over wie Lolle eigenlijk was (voor alles een bokser) en de vraag van de dag: wie heeft er nog oude filmpjes? Bijvoorbeeld uit 1975, toen de landelijke kampioenschapppen in Leeuwarden werden gehouden.

Piet Holtkamp

Piet Holtkamp in zijn boksjaren

Hij was zeven keer kampioen Zuid-Holland en drie keer won hij de Nederlandse titel in de zwaargewicht klasse: in 1974, 1975 en in 1976. Piet Holtkamp (1948) kijkt tevreden terug op zijn bokscarrière. Hard getraind, fijn gebokst, nooit knock out gegaan en er goed uitgekomen.

Fijne verhalen zijn dat. Vooral als zo’n oudere bokser met die typische charme eens goed uit de doeken doet hoe het vroeger was. Oud-hockeymannen zijn toch héél anders. Doe mij maar een middag bij een oud-bokser.

Ik was bij Piet om over Lolle van Houten (1944-2008) te praten, de bokser uit Leeuwarden over wie ik een biografie schrijf. Piet en Lolle maakten deel uit van het groepje zwaargewichten dat in de jaren ’60 en ’70 vooraan stond op het nationaal toneel. Rudi Lubbers, Hennie Thoonen, Ben Tiben, zaten daar ook bij. Een volledige namenlijst heb ik helaas niet. Allemaal boksers die elkaar regelmatig tegenkwamen in de ring.

Tweede van links: Lolle van Houten. Uiterst rechts Piet Holtkamp met staand naast hem (met snor) Ben Tiben. Jaren '70.

En daarvan, zei Piet, heeft hij nog wat filmpjes. Destijds gefilmd op een 8 mm toestel en later overgezet op dvd. Hij laat ze zien op zijn computer en vertelt erbij. Dat hij 1,94 cm was. In zijn plakboek lees ik een krantenartikel dat het over “de reus uit het Westland” heeft. Op zijn zestiende gaan trainen bij Lou van Sinderen, die met zijn school B.V. Westland furore wilde maken. Wedstrijden gaan doen. Over zijn broer Wim, die ook bokste, maar nu in Zuid-Afrika woont. Dat hij een rechtsvoorstaande bokser was, counterde met links.

Helaas geen geluid. Piet Holtkamp tegen Ben Tiben. Finale zwaargewichten 1975, Nederlandse kampioenschappen in de Bilgaard-sporthal te Leeuwarden. Holtkamp (rood shirt) wint.

Alleen hoe hij stopte was minder minder mooi. Dat zat zo, vertelt hij. In 1976 wilde hij naar de Olympische Spelen in Montreal. Zijn staat van dienst was ernaar, en hij had zich het “leplazarus” getraind, zegt hij nog steeds verontwaardigd. Toen kwam een bericht van de Nederlandse Boksbond dat er “geen animo” was, en dat er dus geen boksers zouden worden uitgezonden. Hoe dat zat, bleek later; het NOC en de Bond hadden ruzie. Toen was het klaar voor Piet. Hij had veel gewonnen, was blij met zijn werk als kraanmachinist en zijn gezin met de drie kinderen, en het leven ging ook zonder de sport verder. Hij heeft nog jarenlang ergens portier gestaan: “Er gebeurde nooit wat.” Dat verbaast mij niks als ik naar zijn armen kijk.

Zijn mooiste wedstrijd? Tegen Hennie Thoonen, in 1972. Kijk, Hennie was moeilijk te kloppen. Want die had een rechtse hoek, levensgevaarlijk. Als je die kreeg, dan was het boem, knock out, wedstrijd verloren. Dus daar had hij zich op voorbereid. Eindeloos hardlopen voor de conditie, want in de ring wilde hij voortdurend bewegen, niet te raken zijn. Dan de combinatie, duizenden keren: leverstoot rechts, dan linkerhoek en hup, meteen een rechtse directe eroverheen. Met kracht en snelheid. Effectief is zoiets, hoor.

The man on wheels (foto: De Westlander)

En het lukte. Wat daarvoor alleen Lubbers en Van Houten voor elkaar hadden gekregen, daarin slaagde Piet Holtkamp ook. Winnen van Hennie Thoonen.  Niemand had het verwacht. Zoiets blijft je bij, zegt Piet vrolijk.

Zo heeft hij meer verhalen. Daartussen zit het andere verhaal, over de lage dwarslesie die hij zo’n twaalf jaar geleden opliep. Het was een lange weg van revalideren, en de rolstoel waar hij in zit, die blijft. Maar ook hier laat de bokser in hem zich gelden. “Ik dacht, het is nu Helpers Weg, nieuwe ronde.” Vechtlust. Terug willen komen. Is gelukt. Hij heeft weer armen als een bootwerker. Piet sport veel, rijdt auto, werkt nog altijd in de kraanwereld, zij het niet meer als kraanmachinist, maar nu als kantoorman. Hij praat graag over het boksen. Leuke verhalen, goed verteld, met een scheut Rotterdamse humor.

Over die demopartij tegen Rudi Lubbers in Leidse Minerva Societeit, en dat Lubbers pas terug was uit Amerika van zijn partij tegen Mohammed Ali. Piet wilde natuurlijk wat laten zien en dat ging heel goed, Lubbers liet zich evenmin kennen dus een “demonstratie”, tja. De volgende dag kopte de krant: “Publiek begreep er niets van.”

Dat hij een keer sparde  tegen Bep van Klaveren, ondanks het aanzienlijke verschil in gewichtsklasse. “Bep spuugde op mijn arm en toen ik daarnaar keek, haalde hij uit.  ‘Mij blijven aankijken’  zei Bep en die les was geleerd. “Bep had wel meer van die trucjes”, zegt Piet.

Over Lolle van Houten hebben we het ook nog een tijdje. Lolle zelf was niet zo’n prater, weet Piet. Je trainde soms samen, je maakte eens een praatje bij de wedstrijden, en dan ging je weg. Hij geeft een kopie van zijn plakboek op dvd aan me mee. Is een keer door iemand ingescand.

Mooie foto’s zijn het allemaal. En die filmpjes, geweldig. Er moet destijds nog veel meer gefilmd zijn, maar waar is dat toch allemaal gebleven?

Wedstrijden/Studentkampioenschappen 2010 (1)

Kwartfinales Nederlandse Student Kampioenschappen (NSK), Wellnes Profi Center in Purmerend. Zaterdag 29 mei 2010.

Terwijl ik door Purmerend wandelde, probeerde ik vijf beroemde student-boksers aan mezelf op te noemen. Spelletje. Waarom ik niemand wist, kon Jo Kantelberg mij uitleggen. Hij is met ‘fast’ Eddy Smulders trainer aan de Technische Universiteit van Eindhoven. “Het is komen en gaan. Elk jaar komen er studenten bij en we weten dan niet of ze er het jaar erop ook nog zijn. Studenten, hè. We zijn altijd aan het opbouwen.” Vandaag zijn ze er met twee van de acht wedstrijdboksers. “We zijn eerst recreatief begonnen, en toen kwamen er meer wedstrijdboksers bij. Eddy trekt ook mensen aan.”

Dat lijkt mij ook, denk ik. Hennie Thoonen gaf mij een cd met wedstrijdhoogtepunten van Eddy. Kijk eens, dat bedoelen ze dus met ‘fast’.

Het studentboksen is vanzelf anders. Ben je afgestudeerd, dan houdt je bestaan als studentbokser op. Dan kun je natuurlijk als gewone bokser bij een vereniging blijven. Dat kan zich gemakkelijk vermengen, zoals bij Willy van Haaren in zijn NABA Boxing Nijmegen. Naar ik hoor heeft hij 200 boksers, wel en geen student door elkaar. Maar toch, ’t is iets anders, dat studentboksen. Er is minder traditie. Deze kampioenschappen houden ze pas voor de vijfde keer en uit de eerste jaren hebben ze niks bewaard. * Alleen de begroting van vorig jaar. Dat het studentboksen anders is, komt ook door mentaliteit, zegt Eddy Smulders: “Op een boksschool kun je zeggen: ‘geef een linkse hoek’ en dan doen ze dat de hele tijd. Studenten moet je het uitleggen, waarom dat moet en waarom zo.”

Toch overlapt het studentboksen een beetje met de gewone bokswereld. Zo is er Verbon uit Utrecht, Verhaegen uit Maastricht en ik signaleer scheidsrechter Rexford Kortram in een nieuwe hoedanigheid als trainer. Hij vertelt me dat hij bezig is met zijn eigen boksschool: KSK, Kracht Studio Kortram, gevestigd aan de Bulgaarsestraat 40 te Schiedam. In september gaan ze voor de buurt flyeren en demonstratiewedstrijden houden. In een later stadium komen de wedstrijden en dan dus ook het lidmaatschap van de Bond. De eerste bokser van Rexford is zwaargewicht Mark Zoeteweij, student technische werktuigbouwkunde aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam.


Rode hoek Danny Polder, Rotterdam (Chris de Korte BCVA) tegen Mark Zoeteweij, Waddinxveen (Rexford Kortram) Nieuwelingen, 91 kg. Aan de ring: Rexford Kortram en Lloyd Oron.

Mark Zoeteweij na de wedstrijd

De tweede ronde staat hier, en de derde ronde staat hier. Uitslag: Mark wint. In de kleedkamer vertelt hij dat hij ooit kickbokser was. Toen kwam hij Rex tegen en: “Nu ben ik verliefd op de sport.” Dat blijft zo na zijn studie, weet hij, dus hij gaat niet verloren voor het boksen.

Ik ga naar het inslaan kijken van Pawking Man (ja, zo heet hij echt) en Eddy. Jo Kantelberg kijkt ook mee, evenals El Iich, waarvan Eddy zegt: “Ons grootste talent.” Helaas is hij alleen mee voor de gezelligheid.


Dit wordt de derde wedstrijd van Pawking, die Industrial Design studeert aan de Technische Universiteit Eindhoven. Eén gewonnen, één verloren en nu wat? In de kleedkamer is hij duidelijk zenuwachtig. Het helpt ook niet als zijn partij opeens van de zesde naar de tiende plaats verschuift. Maar de zenuwen verdwijnen tijdens het inslaan. Rekken, strekken, gewrichten soepel maken, grapjes en dan wordt het vanzelf steeds serieuzer. Opladen van energie.

Beneden is de zaal gevuld met andere studenten en met opvallend veel trotse ouders die grote fototoestellen hebben. Allemaal enthousiast. Hopelijk zijn die ouders even trots als hun zoon ooit zou besluiten  profbokser te willen worden. Tijdens je studie even flirten met de bokssport is een ding, maar er echt voor leven is iets anders.

Eindelijk begint de wedstrijd voor Pawking. Eddy had gezegd: “Meteen in de eerste ronde een indruk neerzetten.” Dat deed hij dan ook:

Rode hoek Pawking Man, Eindhoven (Eddy Smulders) tegenstander op verzoek geanonimiseerd. Nieuwelingen, 69 kg.

Pawking Man na de wedstrijd

De tweede ronde vervolgde hij op dezelfde manier, klik en kijk. Resultaat: de overwinning en juichende trainers. Zo trainer, zo bokser, dacht ik achteraf. Eddy deed bij zijn tegenstanders ook zo snel mogelijk het licht uit.

Volgende week de finales in Nijmegen. Helaas op dezelfde dag van de wedstrijdavond bij Van ’t Hof. Had ik maar een helicopter.

Ook op YouTube: Rode hoek Martin Zitman, Nijmegen (Willy van Haaren) tegen Stephan Ariesen, Eindhoven (Eddy Smulders) Nieuwelingen, 81 kg. Hele wedstrijd, begin met de eerste ronde en klik hier.

* Update 7 juni: correctie. Ik verneem van iemand anders van de organisatie dat er wel archief is. Hulde!

Waar zijn de wedstrijdfilms?

Dat was even slikken. Op de 8mm-banden die Hennie Thoonen mij zo royaal had meegegeven, stond veel, maar niet zijn wedstrijd uit 1970 tegen Lolle van Houten. Eigenlijk had ik er wel op gerekend. En wat nu?

Lolle van Houten in 1970 (bron: Leeuwarder Courant)

Doorgaan. Met extra vastberadenheid. Want er zijn meer bokswedstrijden gefilmd dan we denken. Lolle van Houten heeft twee keer tegenover Lubbers gestaan, zou dat niet gefilmd zijn? Het is een kans. De toenmalige penningmeester van Frisia, Anne Welles, hield van fotograferen en ook van filmen. Weer een kans. Er zijn regionale archieven en landelijke beeldbanken. Kansen.

Eddy Kiks vertelde me dat zijn wedstrijden ook gefilmd zijn, alleen wist hij niet meer door wie. Toen, net als nu, stonden er dus mensen met een camera in hun handen te filmen. Dat zal zeker het geval zijn geweest in 1965, de halve finale nationale kampioenschappen tegen Eddy Kiks (Amsterdam, Krasnapolsky) en in de Rotterdamse Rivierahallen tegen Joop Walda. Ook in de finale van 1970, in de oude RAI van Amsterdam, tegen Eindhovenaar Hennie Thoonen.

De vraag is dus: als de wedstrijden van Lolle van Houten gefilmd zijn, wie zou dat dan gedaan kunnen hebben?