Omrop Fryslân

vrijdag 21 augustus

Vijfde en laatste interview met radioprogramma Omnium. Met een verrassing: een man uit Makkum meldde zich live in de uitzending. Hij had indertijd bokstraining van Lolle van Houten gekregen. Was pittig. Straks ga ik hem bellen. Wat een week is het geweest. Zoveel nieuwe aanknopingspunten en mogelijkheden om te onderzoeken.
En wat nu? Hard doorwerken met mijn mooiste schrijfsokken aan. Want straks, op 20 september, ga ik het boek inleveren. Daarna blijft de belangstelling voor Lolle van Houten natuurlijk bestaan. Want zo iemand als Lolle, dat is once in a lifetime.

donderdag 20 augustus
Het vierde interview met Omnium ging over de mannen uit Makkum. Dat zit zo. Lolle ging al snel portier staan bij verschillende uitgaansgelegenheiden, onder andere bij Vat’69 (nu Club Noa) in Leeuwarden. Daar was hij heel geschikt voor: zijn brede postuur, zijn reputatie als bokser en bovendien: zijn sociale kant. Iedereen praatte met hem, en hij praatte met iedereen.

Op een avond kwamen er mannen uit Makkum. Dat zijn waarschijnlijk vissers geweest. Vrije jongens, die zich door niemand wat laten zeggen.

In het algemeen is het zo, dat een man uit Makkum geen watje is. Zeker niet als hij met zijn vrienden uitgaat en  er wat drank in die man gaat. En als dan die man een andere man tegenkomt die a. groter is en b. sterker is en c. hem zegt dat hij zich moet gedragen…. dan kunnen er heel gemakkelijk moeilijkheden ontstaan.

Wat er precies gebeurd is, weet ik niet. Wel dat Lolle die mannen boksles heeft gegeven en dat ze daarna lammetjes waren. Maar waar vond die training plaats? Wat gebeurde er precies? Welke Makkkumer man was daarbij en wil het aan mij vertellen?

Morgen weer!

Omrop Fryslân

woensdag 19 augustus
Derde gesprek met radioprogramma Omnium. Met als extra gasten: oud-bokser Henk Hoff en journalist Simon Visser, met beiden mooie verhalen over Lolle van Houten. Ten dele ging het in het Fries, maar dat kan ik steeds beter volgen inmiddels, vooral als het over Lolle gaat.
Het gesprek ging ook over 1970, toen Lolle voor de tweede keer de nationale titel naar Friesland bracht. We spraken over zijn tegenstander Hennie Thoonen, zijn trainer Jan Bens en ook over de man die bij Lolle aan de ring stond: Jacques Rossien uit Groningen. Oud-bokser ook, destijds verbonden aan School Abelsma. In Groningen weten ze alleen dat hij verhuisd is naar Zuid-Frankrijk. Zou er iemand meer weten?

dinsdag 17 augustus

Tweede interview met radioprogramma Omnium over Lolle van Houten. Wat voor bokser wat het eigenlijk? Technisch scherp, ontzagwekkende linkse directe. En sneller in de ring dan je van een zwaargewicht zou verwachten. Dat had twee redenen. Bij Frisia trainde hij met lichtere tegenstanders zoals middengewicht Henk Hoff. En Lolle van Houten was een mooie man die geen bloemkooloren wilde. Dus dan ga je lopen in de ring, zodat je niet geraakt kun worden. In beweging blijven, voortdurend buiten bereik, niet te raken.

Waar is Henk Hoff eigenlijk? De ‘slager-bokser’ uit Drachten, zoals hij werd genoemd. Een goede bokser, A-klasser. Juist Henk Hoff kan veel vertellen over de periode in de late jaren ’60, nadat Lolle zijn eerste nationale titel heeft behaald.

Ze trainden alletwee bij Frisia, ze sparden samen en: ze gaven in 1969 een demopartij in het Suameer. Henk Hoff, hopelijk is hij nog onder ons. Of mensen die hem goed gekend hebben. Kinderen misschien, die verhalen over vroeger hebben gehoord?

Omnium, elke dag rond half twaalf: Lolle van Houten

maandag 16 augustus Zonet eerste interview gehad over boksen en Lolle van Houten. Voor Omnium, een dagelijks radioprogramma van Omrop Fryslân. Wat gaan die minuten vlug voorbij. Ik had best een uurtje of twee kunnen praten, maar ‘t is een snel medium. Elke dag mag ik iets vertellen en een vraag stellen. Vandaag ging het over wie Lolle eigenlijk was (voor alles een bokser) en de vraag van de dag: wie heeft er nog oude filmpjes? Bijvoorbeeld uit 1975, toen de landelijke kampioenschapppen in Leeuwarden werden gehouden.

Piet Holtkamp

Piet Holtkamp in zijn boksjaren

Hij was zeven keer kampioen Zuid-Holland en drie keer won hij de Nederlandse titel in de zwaargewicht klasse: in 1974, 1975 en in 1976. Piet Holtkamp (1948) kijkt tevreden terug op zijn bokscarrière. Hard getraind, fijn gebokst, nooit knock out gegaan en er goed uitgekomen.

Fijne verhalen zijn dat. Vooral als zo’n oudere bokser met die typische charme eens goed uit de doeken doet hoe het vroeger was. Oud-hockeymannen zijn toch héél anders. Doe mij maar een middag bij een oud-bokser.

Ik was bij Piet om over Lolle van Houten (1944-2008) te praten, de bokser uit Leeuwarden over wie ik een biografie schrijf. Piet en Lolle maakten deel uit van het groepje zwaargewichten dat in de jaren ’60 en ’70 vooraan stond op het nationaal toneel. Rudi Lubbers, Hennie Thoonen, Ben Tiben, zaten daar ook bij. Een volledige namenlijst heb ik helaas niet. Allemaal boksers die elkaar regelmatig tegenkwamen in de ring.

Tweede van links: Lolle van Houten. Uiterst rechts Piet Holtkamp met staand naast hem (met snor) Ben Tiben. Jaren '70.

En daarvan, zei Piet, heeft hij nog wat filmpjes. Destijds gefilmd op een 8 mm toestel en later overgezet op dvd. Hij laat ze zien op zijn computer en vertelt erbij. Dat hij 1,94 cm was. In zijn plakboek lees ik een krantenartikel dat het over “de reus uit het Westland” heeft. Op zijn zestiende gaan trainen bij Lou van Sinderen, die met zijn school B.V. Westland furore wilde maken. Wedstrijden gaan doen. Over zijn broer Wim, die ook bokste, maar nu in Zuid-Afrika woont. Dat hij een rechtsvoorstaande bokser was, counterde met links.

Helaas geen geluid. Piet Holtkamp tegen Ben Tiben. Finale zwaargewichten 1975, Nederlandse kampioenschappen in de Bilgaard-sporthal te Leeuwarden. Holtkamp (rood shirt) wint.

Alleen hoe hij stopte was minder minder mooi. Dat zat zo, vertelt hij. In 1976 wilde hij naar de Olympische Spelen in Montreal. Zijn staat van dienst was ernaar, en hij had zich het “leplazarus” getraind, zegt hij nog steeds verontwaardigd. Toen kwam een bericht van de Nederlandse Boksbond dat er “geen animo” was, en dat er dus geen boksers zouden worden uitgezonden. Hoe dat zat, bleek later; het NOC en de Bond hadden ruzie. Toen was het klaar voor Piet. Hij had veel gewonnen, was blij met zijn werk als kraanmachinist en zijn gezin met de drie kinderen, en het leven ging ook zonder de sport verder. Hij heeft nog jarenlang ergens portier gestaan: “Er gebeurde nooit wat.” Dat verbaast mij niks als ik naar zijn armen kijk.

Zijn mooiste wedstrijd? Tegen Hennie Thoonen, in 1972. Kijk, Hennie was moeilijk te kloppen. Want die had een rechtse hoek, levensgevaarlijk. Als je die kreeg, dan was het boem, knock out, wedstrijd verloren. Dus daar had hij zich op voorbereid. Eindeloos hardlopen voor de conditie, want in de ring wilde hij voortdurend bewegen, niet te raken zijn. Dan de combinatie, duizenden keren: leverstoot rechts, dan linkerhoek en hup, meteen een rechtse directe eroverheen. Met kracht en snelheid. Effectief is zoiets, hoor.

The man on wheels (foto: De Westlander)

En het lukte. Wat daarvoor alleen Lubbers en Van Houten voor elkaar hadden gekregen, daarin slaagde Piet Holtkamp ook. Winnen van Hennie Thoonen.  Niemand had het verwacht. Zoiets blijft je bij, zegt Piet vrolijk.

Zo heeft hij meer verhalen. Daartussen zit het andere verhaal, over de lage dwarslesie die hij zo’n twaalf jaar geleden opliep. Het was een lange weg van revalideren, en de rolstoel waar hij in zit, die blijft. Maar ook hier laat de bokser in hem zich gelden. “Ik dacht, het is nu Helpers Weg, nieuwe ronde.” Vechtlust. Terug willen komen. Is gelukt. Hij heeft weer armen als een bootwerker. Piet sport veel, rijdt auto, werkt nog altijd in de kraanwereld, zij het niet meer als kraanmachinist, maar nu als kantoorman. Hij praat graag over het boksen. Leuke verhalen, goed verteld, met een scheut Rotterdamse humor.

Over die demopartij tegen Rudi Lubbers in Leidse Minerva Societeit, en dat Lubbers pas terug was uit Amerika van zijn partij tegen Mohammed Ali. Piet wilde natuurlijk wat laten zien en dat ging heel goed, Lubbers liet zich evenmin kennen dus een “demonstratie”, tja. De volgende dag kopte de krant: “Publiek begreep er niets van.”

Dat hij een keer sparde  tegen Bep van Klaveren, ondanks het aanzienlijke verschil in gewichtsklasse. “Bep spuugde op mijn arm en toen ik daarnaar keek, haalde hij uit.  ‘Mij blijven aankijken’  zei Bep en die les was geleerd. “Bep had wel meer van die trucjes”, zegt Piet.

Over Lolle van Houten hebben we het ook nog een tijdje. Lolle zelf was niet zo’n prater, weet Piet. Je trainde soms samen, je maakte eens een praatje bij de wedstrijden, en dan ging je weg. Hij geeft een kopie van zijn plakboek op dvd aan me mee. Is een keer door iemand ingescand.

Mooie foto’s zijn het allemaal. En die filmpjes, geweldig. Er moet destijds nog veel meer gefilmd zijn, maar waar is dat toch allemaal gebleven?

Waar zijn de wedstrijdfilms?

Dat was even slikken. Op de 8mm-banden die Hennie Thoonen mij zo royaal had meegegeven, stond veel, maar niet zijn wedstrijd uit 1970 tegen Lolle van Houten. Eigenlijk had ik er wel op gerekend. En wat nu?

Lolle van Houten in 1970 (bron: Leeuwarder Courant)

Doorgaan. Met extra vastberadenheid. Want er zijn meer bokswedstrijden gefilmd dan we denken. Lolle van Houten heeft twee keer tegenover Lubbers gestaan, zou dat niet gefilmd zijn? Het is een kans. De toenmalige penningmeester van Frisia, Anne Welles, hield van fotograferen en ook van filmen. Weer een kans. Er zijn regionale archieven en landelijke beeldbanken. Kansen.

Eddy Kiks vertelde me dat zijn wedstrijden ook gefilmd zijn, alleen wist hij niet meer door wie. Toen, net als nu, stonden er dus mensen met een camera in hun handen te filmen. Dat zal zeker het geval zijn geweest in 1965, de halve finale nationale kampioenschappen tegen Eddy Kiks (Amsterdam, Krasnapolsky) en in de Rotterdamse Rivierahallen tegen Joop Walda. Ook in de finale van 1970, in de oude RAI van Amsterdam, tegen Eindhovenaar Hennie Thoonen.

De vraag is dus: als de wedstrijden van Lolle van Houten gefilmd zijn, wie zou dat dan gedaan kunnen hebben?

Hennie Thoonen

Hennie Thoonen

Hennie Thoonen heeft zijn woord gehouden. En hoe. Vorige week telefoneerde ik met de oud-zwaargewicht uit Eindhoven, die in 1970 de wedstrijd om de nationale titel verloor. Lolle van Houten won. Hennie beloofde:  ”Ik zal je wat meegeven.”

Wat dat was, vroeg ik niet. Maar nu ben ik in het bezit van een collectie oude boksfoto’s, een plakboek en twee spoelen 8mm-films, vol opnames van bokswedstrijden uit de jaren ’70. “Ik heb het 40 jaar bewaard”, zei Hennie toen hij me een tas vol spullen meegaf. Hij bedoelde: dat is genoeg geweest.

Toen ik tegenover hem op de bank zat, merkte ik weer wat een geweldige vertellers boksers vaak zijn. Hennie vertelde meeslepend hoe hij in 1970 overvallen werd door een scherp boksende Van Houten.  Die was beter dan Hennie verwacht had: “Die linkse bleef maar komen, ik kon geen kant op”.  Overschakelen lukte niet meer. “Stel je voor dat er een machine is met een pin erop en die blijft op jou  schieten, de hele tijd door, van alle kanten,  waar moet jij dan heen?”  Ik ben blij dat ik het gesprek heb opgenomen.  Ruim een half uur vol details  over die wedstrijd en die tweede tussen hem en Lolle in 1972.

De twee banden in Hennie's handen

Over Hennie Thoonen valt ook nog wel een boek te schrijven. Hij is prof geworden en heeft de halve wereld gezien, daarna werd hij de trainer van fast Eddy Smulders. Ik kreeg een cd mee met een compilatie van Eddy’s mooiste wedstrijdmomenten. Indrukwekkend. Momenteel is Hennie technisch adviseur bij Golden Gloves in Eindhoven.

Dankzij Hennie Thoonen ben ik ineens een schatrijke vrouw, vooral door die twee spoelen vol 8mm-filmpjes.  Met een beetje geluk staat die titelwedstrijd erop.  Als ik ze heb laten digitaliseren, weet ik meer.  Dan kan ik hopelijk Lolle in actie zien.

Bij het bekijken  van de oude foto’s kwamen weer veel herinneringen bij hem  naar boven. Namen uit het zuiden hoorde ik, die ook door de Limburgse oud-trainer Louis Berkhof genoemd werden. Het  boksgeheugen van Nederland is verdeeld, per regio is het anders. “Onze jongens van het Zuiden”, zoals Louis een keer tegen me zei, zijn vooral daar bekend.  Ik reis nu zoveel mogelijk door Nederland en overal waar ik kom, vind ik een andere boksgeschiedenis die los staat van de nationaal bekende namen. We zijn een groot boksland, maar we beseffen het niet echt.

update 2 mei: Ik heb een adres in Den Haag gevonden dat 8mm films op dvd zet. Morgen ga ik de Thoonen Tapes erheen brengen. Duurt ongeveer een week, zeiden ze.

update 10 mei: Helaas, geen Lolle op de films.