Worstelaar Dirk van den Berg

dirk van den berg

Beroepsworstelaar. Internationaal krachtsporter. Sterk, snel en met een solide conditie. Hij stond jaren aan de top in Europa, maar dan, als hij 45 jaar is, sterft hij plotseling. De kranten melden als oorzaak: “zenuwziekte”. Zou het?

Dirk van den Berg
(1872-1913)

Eerst het goede gedeelte van zijn leven. Daar schrijft de Revue der Sporten in 1907 uitgebreid over. Ze plaatsen een mooie foto van Dirk die er als een man met een nobele inborst op staat. Hij is dan 35 jaar en worstelt al jaren. Net waar er wedstrijden zijn en hij geld kan verdienen. Dat zijn niet alleen zuivere sportlocaties. Zo staat hij in 1895 op een ‘specialiteitenavond’ in een Amsterdams circustheater. Er treden ook danseressen en zangeressen op. Zulke optredens was niet ongewoon. In dezelfde decembermaand kunnen de mensen in Carré een show bekijken van “Harry Allister, de man met Honderd Hoofden”. (Algemeen Handelsblad, 24-10-1895)

Uit het artikel in De Revue der Sporten blijkt ook, hoe populair het worstelen destijds in Nederland was. Volop namen te noemen. Hieronder het artikel. Daarna ga ik verder met het raadsel.

 

1912 nrc 7 juni optreden dirk

NRC, 7 juni 1912

J.S.: ‘Worstelen. Dirk van den Berg’  In: De Revue der Sporten, 1 juni 1907, p.18
Dirk van den Berg, wiens beeltenis wij hierbij geven, werd geboren te Leiden op 6 december 1872 en toonde reeds op zeer jeugdigen leeftijd, dat hij over meer dan gewone spierkracht te beschikken had.
In het molenaarsvak scheen “Dirk” weinig pleizier te hebben en [hij] trok reeds spoedig  naar Haarlem, ten einde zich bij een oom in het slagersvak te bekwamen. Zooals een  dergelijke betrekking met zich medebrengt, was er voor hem hier ruimschoots gelegenheid zijne spieren te oefenen en hiervan nu en dan bewijzen te geven.
Ten einde zich meer regelmatig te oefenen, sloot hij zich in 1891 bij eene Amsterdamsche Athleten-club aan en nam in 1893 deel aan den worstelwedstrijd in het Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam, doch moest zich in dezen strijd tevreden stellen met de derde plaats, daar deze in het voordeel beslist werd van H. Kramers en Max Enthoven. Hierdoor liet onze Dirk zich evenwel niet afschrikken en behaalde [hij] op 17 april 1894 het kampioenschap van Nederland, waaraan 11 worstelaars deelnamen. Door dit succes aangemoedigd, besloot Van den Berg het amateurschap vaarwel te zeggen en werd [hij] beroepsathleet. Niettegenstaande hij in den eersten tijd met veel moeilijkheden te kampen had, wist hij zich reeds zeer spoedig een goeden naam in het buitenland te verwerven.

Overwinning op overwinning werd door hem behaald en zijne populariteit klom met de dag. Bescheiden in zijn optreden wist hij overal de publieke opinie voor zich te winnen. Na verscheidene jaren in het buitenland vertoefd te hebben, keerde hij in Mei 1905 naar
Holland terug en behaalde o.a. te Rotterdam na [een] zeer spannenden strijd het  kampioenschap van Nederland, waarin bekende figuren als John Pohl, Hitzler en Buzowack door hem werden gelegd.

Daarop naar het buitenland vertrokken, vermeerderde hij het aantal zijner overwinningen en nam werder in het eind van 1906 en het begin van 1907 aan verschillende wedstrijden in Holland deel. Zijn laatste optreden was te Rotterdam in het begin van dit jaar, waarhij zich in de wedstrijden, door het Circus Schumann uitgeschreven, moest tevreden stellen met de tweede plaats achter Jacob Koch. De laatste berichten uit het buitenland brachten wederom talrijke overwinningen.

Mogen zij nog door velen gevolgd worden, en onze sympathieke landgenoot nog langen tijd in de gelegenheid zijn den naam van Holland in den vreemde hoog te houden.

Einde artikel.
In 1908 ging er een flinke ploeg worstelaars naar de Olympische Spelen in London. Dirk natuurlijk niet, want die was prof. Dit zijn de mannen die volgens Wikipedia wel gingen:

Grieks-Romeins lichtgewicht: Ulferd Buseker, Jacob van Moppes
Grieks-Romeins middengewicht: Jaap Belmer, Aäron Lelie, Jacobus Lorenz, Gerrit Duijm
Grieks-Romeins lichtzwaargewicht: Jacob van Westrop, Leendert van Oosten, Douwe Wijbrands

Belmer en Van Westrop kwamen het verste met elk een vijfde plaats.

1895 adv wedstrijd 16 jun Algemeen handelsblad

Algemeen Handelsblad, 16 juni 1895

Dirk worstelde gewoon door. In juli 1912 stond hij op de worstelkampioenschappen in Amsterdam, al is niet helemaal duidelijk hoe hij daar terecht kwam. In de krant verschijnt eerst een door hemzelf ingezonden “Verklaring” waarin Dirk zegt dat hij nu wel moet, omdat de Indiaan Pawn Bill hem heeft uitgedaagd. Kort daarop meldden de kranten dat Dirk gewonnen heeft. Driedubbel prijs dus voor de beroepsworstelaar: aanwezig op de kampioenschappen, gewonnen en mooi in de publiciteit.

Daarna moet er iets gebeurd zijn. Maar wat? Op 15 maart 1913, een klein jaar later, schrijft het dagblad De Tijd dat “de algemeen bekende worstelaar” Dirk van den Berg op 45-jarige leeftijd is overleden in zijn woonplaats Bonn. Aan zenuwziekte dus, waaraan hij al enkele jaren zou hebben geleden. Nogmaals: zou het?

Zenuwziekte toen is net als nu een verzamelwoord. Het kan van alles zijn geweest. Een toelichting ontbreekt. Maar wie ooit een worstelwedstrijd heeft gezien, die weet: een worstelaar heeft alle concentratie nodig, alle mentale kracht, alle inzet. Een zenuwzieke worstelaar is moeilijk voor te stellen.

Dat brengt de vraag op wat er dan met Dirk van den Berg is gebeurd. Had er iemand belang bij zijn dood? Voelde hij dat zijn krachten afnamen en zag hij geen alternatief?

 

Bij het worstelen op de OS

Onze man in Londen was Edmar Abdoualev, arbiter bij het worstelen. Dat klinkt eenvoudig, maar er is een lange weg aan voorafgegaan. De internationale worstelfederatie FILA ((Fédération Internationale des Luttes Associées) heeft een lange en slopende selectieprocedure daarvoor. Proefwedstrijden. Beoordelingen. Nog eens. Nou, alles wat bobo’s maar kunnen bedenken. Dan weten we het wel.
Maar Edmar kwam erdoorheen en ging naar Londen. Het was de allereerste keer dat ons land een worstelscheidsrechter had op de Olympische Spelen. Misschien een voorbode van een grote herleving in de sport, wie weet. Edmar is het doordeweekse leven (met anderen) trainer bij de worstelvereniging KSV Marshall Baarn. Ik kwam hem tegen tijdens wedstrijden in Den Haag en bij het grote Paastoernooi van de Halter in Utrecht.  Maar London, dat is net even een maat groter. En hij heeft het fantastisch gedaan (zeg ik) en fantastisch gehad (zegt hij). Ik mag een deel uit zijn mail aan mij hier publiceren, en de foto’s ook. Here goes!

Ik heb veel genoten in London. Het was daar prachtig en alles was goed georganiseerd. Het sfeer was daar heel goed en zeer positief, iedereen was vriendelijk, ook de vrijwilligers en politie. Bijna de hele wereld was daar aanwezig.

Het was een supergrote sportfeest van de wereld!!! Veel mooie worstelwedstrijden gezien, het damesworstelen was heel prachtig, het leek alsof ik in Japan was, veel Japanse supporters waren daar aanwezig. Zelfs Jacques Rogge kwam even kijken.

Een grote minpunt was dat er genoeg vrije plekken in de sportzalen waren, maar helaas geen toegangskaarten te koop. Ik heb veel mensen(zelfs uit Mongolie en Japan) zonder kaartjes buiten zien staan.

Helaas had ik niet veel tijd om rond te kijken. Ik heb vooral de wedstrijden in Excel gekeken (alleen s’avonds had ik beetje de tijd): tafeltennis, gewichtheffen, taekwondo en boks. Voor basketbal was ik te laat, want dat was in een andere deel van Londen.
In Olympic Park heb ik beetje rond gekeken, maar dat was ook rond 23.00 uur. In Olympisch Dorp is het mij niet gelukt te komen, want daarvoor had je een toestemming of een brief van het NOS*NSF nodig, zo begreep ik.
Het was overal streng beveiligd, zelfs te … (politie en soms soldaten), want in de sportzaal waar de worstelwedstrijden werden gehouden werd ik als scheids(ondanks het feit dat ik een scheidsrechtersuniform droeg) paar keer gecontroleerd, ik moest altijd mijn accreditatiekaart bij me hebben, anders mocht ik niet doorlopen. Maar ja, elke keer zeiden ze “It’s for your safety.”

Ziya Isajev-vicevoorzitter van de Russische Worstel Bond, de beste vrouwelijke polsstokhoogspringster – Jelena Isinbajeva en Edmar.

Edmar en bronzen medailliste – Guzel Manyurova -72kg (Kazakstan).

Vitaly Mutko – Russische Minister van Sport, bronzen medailliste – Lyubov Volossova -63kg (Rusland) en Edmar.

Edmar en bronzen medailliste Clarissa Chun -48?g (Verenigde Staten).

Nee tegen de Bond

Deze column werd eerder gepubliceerd op Haagsetopsport.nl in 2012

De klap dreunt nog na. Vorige week bedankt bokser Marichelle de Jong voor een rondje flauwekul met de Boksbond. Die zouden bepalen wie er naar de Olympische Spelen mocht. Zij, of Nouchka Fontijn. Dezelfde gewichtsklasse. Eén kans. Of niet?

Hoe dan ook, kort voordat de Boksbond met onpeilbare wijsheid zou beslissen wie er naar de Spelen in Londen mocht, liet Marichelle weten dat het niet hoefde. Zij gaat zich richten op de wereldkampioenschappen boksen. Dat wil zeggen: in haar eigen gewichtsklasse tot 69 kilo, waarin ze al Europees Kampioene is.

Een mooi besluit. Moedig om uit jezelf nee te zeggen tegen iets waarvan je al zo lang droomde. Naar de Olympische Spelen te gaan, geschiedenis te schrijven, omdat dit jaar voor het eerst vrouwen in de bokssport daar mee mogen doen. Maar ze zei nee. Tegen het laatste restje van die droom. De afgelopen maanden is die droom langzaam aan flarden gescheurd. Hoe zat het ook al weer?

Twee boksers. En één ticket. Alleen voor de 75 kilo gewichtsklasse. De Bond zei tegen de ene bokser: ga hoger. Ze deed het. Daarna zei de Bond, o ja, we rekenen alle resultaten mee, dus nou ja, jammer dat je nog maar zo kort in de hogere gewichtsklasse bokst.

Gelooft u het? Nee, nou, ik evenmin. En toch is het zo gebeurd. Fontijn gaat naar Londen en we zullen heus kijken als haar wedstrijden op tv komt, maar dan zal ik net als iedereen aan Marichelle denken en aan de scheve telling. En dan denken we aan het WK in China, en hoe verschrikkelijk mooi het zou zijn als ze met goud terugkwam. Reken maar dat ze nu op scherp staat.

Het ellendige is natuurlijk dat er een vlek op het blazoen van de bokssport zit. Het is moeilijk te geloven dat het duizend procent eerlijk is gegaan. Je zult een dochtertje hebben of een buurmeisje dat leuk kan boksen. Zo’n snel meisje, niet gauw bang, vlug op haar voeten. Een meisje vol ambitie over wat ze allemaal kan bereiken, misschien wel ooit naar de Olympische Spelen. Die gedachte motiveert. Wat moet je zeggen tegen dat dochtertje of buurmeisje?

Dan zeg je: Doe maar. Ga jij maar boksen. Hang een foto van Marichelle de Jong boven je bed. Verander nooit van gewichtsklasse. En word wereldkampioen, net als Marichelle.

Gezocht: Ko Cornelissen

Ko Cornelissen op 1 oktober 1925 (Familiebezit)

In mijn mailbus vond ik een oproep. Bokser gezocht. Ko Cornelissen heette hij. Zijn dochter is op zoek naar hem, dat wil zeggen naar informatie over zijn bokstijd. Ooit was er een plakboek waar alles in stond. Iemand gooide dat weg en toen stond ze met lege handen. Dat is rot, als het je vader betrof. Yvon Kennedy-Cornelissen schreef: “Er is een polygoonfilmpje uit 1924, waar gebokst wordt, maar ik herken niet mijn vader, ‘t is vrij onmogelijk iémand te herkennen. Wèl herken ik hem aan tafel links met grote kuif. Maar ja, ik kan niets bewijzen.”

Ko Cornelissen dus. Hij bokste in het Amsterdamse, onder andere in Krasnapolsky.

Dit is wat Yvon schreef:

Ik zoek al heel lang naar informatie over mijn vader. Hij was in 1921 kampioen van Amsterdam, 16 jaar, vlieggewicht. In 1924 2e kampioen van Nederland. In dat jaar deed hij mee aan de Olympische Spelen in Parijs.

Hij heette Ko (Jacobus) Cornelissen, dat wordt vaak verkeerd geschreven Jan en L. Geboren in 1924, overleden in 1953. Beide Amsterdam. Hij was 25 jaar lid van D.O.S. Amsterdam. Ooit had ik een boek met knipsels en foto’s, door een familielid weggegooid. Het is lang geleden, maar wie heeft nog info?

Ik heb van de vele trofeeën die hij had er slechts twee over, plus een prachtig boksbeeld.

Ivon Kennedy-Cornelissen
mailen: chris-ivon@versatel.nl