Albert Groen de biografie

Albert Groen en (rechts) Johan Poelsma

Albert Groen en (rechts) Johan Poelsma

Albert Groen verdient een biografie. Hij was de jongste van vier kinderen. Eerder waren zijn broers Jan en Abel geboren, daarna zijn zusje Rieka. Een gezin dat zijn eigen moeilijkheden had, zoals veel gezinnen.  Zeker dan, in 1918, als de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog zich laten gelden in Nederland. Op 21 februari komt Albert ter wereld in Wolvega. Zijn ouders heetten Jeltje en Tiemen Groen.

In moeilijke tijden kun je twee kanten op. Bij de pakken neerzitten en zuchten. Of iets van je leven maken, hoe lastig dat soms ook is. Dat laatste heeft Albert gedaan.

Zo ontwikkelde hij waarschijnlijk de twee eigenschappen die hem als trainer kenmerkte. Streng. Meelevend.

Wat we nu ouderwets-vaderlijk noemen. Er was met bokstrainer Groen nauwelijks wat uit te halen, maar je kon wel bij hem terecht als je moeilijkheden had.

Op zijn veertiende jaar gaat Albert Groen van school. De leerplichtwet staat dat toe. Hij zat op de Gemeenteschool 6, dat is de latere Menno van Coevorden school,  Leeuwarden. De jonge Albert gaat werken bij de peperpuntfabriek aan de Emmakade in Leeuwarden. Daarnaast ontwikkelt hij een belangstelling voor het boksen. In de jaren ’40 noemt de Leeuwarder Courant soms zijn naam als wedstrijdbokser van BAV Frisia. Dat is dan met Johan Poelsma aan de ring, de oprichter-trainer van deze boksschool.
Poelsma ziet wat in deze bokser. Hij haalt hem de technische raad van Frisia in en leert hem zo op een andere manier naar het boksen te kijken. Wanneer Johan Poelsma begin jaren ’50 emigreert, is Albert Groen zijn opvolger. Hij brengt de moderne tijd mee. Er komt bodybuilden naar Amerikaans voorbeeld en hij onderhoudt een goed contact met de plaatselijke krant. Frisia komt in deze jaren opmerkelijk veel en goed in de pers.

Buiten de boksschool is er ook leven, al zou je dan niet zeggen gezien het aantal uren dat hij in Frisia steekt. Groen trouwt en krijgt twee kinderen, een jongen en een meisje.  In het bedrijfsleven is hij een dropmaker van aanzien; tot in Zuid-Afrika toe kent men zijn reputatie op dit gebied.  Drop, het klassieke Hollandse snoepgoed, wordt immers gemaakt op basis van recepten en Groen is iemand die deze recepten kan schrijven.
Bij Frisia traint Albert Groen onder andere Jitze Mulder, Rudy Koopmans, Johan IJsselmuiden, en de vier broers Van Houten. Eppie en Lolle zullen wedstrijden gaan boksen, Henk en Boetes blijven trainen en gaan na verloop van tijd ook les geven. Groen is lid voor het leven van de Nederlandse Boksbond met het vroege lidmaatschapsnummer 385.
Hij overleed in 2008. Twee jaar na Albert overleed zijn echtgenote. Tijdens het droevige werk van het huis opruimen, werden boksschatten gevonden, zoals  de wedstrijdboekjes van Jitze Mulder, D.Postma, J. Boonstra, Klaas Straatsma en aantal prachtige boksfoto’s zonder namen. Dankzij zijn dochter Sonja en schoonzoon Louis blijven die nu goed bewaard.

Bokskampioenschappen 1902-1922

Nelis Bisschop

Bokskampioenschappen: Amateurkampioenen van Nederland 1902-1922

Er is een boek, dat lijstjes heeft. Bokslijstjes. Dat is NBB Statistiek. Negentig jaar boksen in Nederland. Aangeboden door Hans Nydam, juni 1985 (uitgave in eigen beheer). Het is een mooie verzameling van namen en jaartallen, die ons wat greep biedt op het boksverleden. Ik zal in een paar afleveringen de landelijke titels overnemen. Waar in een jaar enkele of meer gewichtsklassen ontbreken, was geen opgave van namen aanwezig.

De eerste jaren zijn al meteen interessant. Toepoel en Wurpel zijn alletwee bokser en bestuurder. Toepoel zal een boksschool openen in Den Haag met een eigen lesaanpak, die ‘methode Toepoel’ heette. We zien ook een dominantie van namen uit vooral Amsterdam. Den Haag is ook prima aanwezig.

Achternamen, vooral. Voornamen ontbreken. Toepoel heette Pieter, Wurpel werd Pim genoemd.K. de Jager was Karel. Van Vliet (vlieggewicht 1922) Arie. Bisschop herinneren we ons als ‘ome Nelis’- een niet te onderschatten man. Bokser, trainer en inspirator. Grote namen als Eddy Kiks en Rudy Koopmans hebben daar nog gebokst. De school van Nelis Bisschop heeft generaties boksers gevormd, en toch staat hij slechts zelden in deze periode in de lijst.

Nederland hanteerde kennelijk een geheel eigen systeem van gewichtsklasse. Waarom, is mij een raadsel. Een van de vele uit de boksgeschiedenis. Die bestaat uit brokjes en stukjes. Dus dat moeten we zien aan te vullen.

Dit is de opgave van gewichtsklassen:

vlieggewicht (Nederland: ‘laagste gewicht’):
bantamgewicht (Nederland: extra lichtgewicht, 53 kg):
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg):
lichtgewicht (Nederland: zwaar- lichtgewicht):
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg):
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg):
halfzwaargewicht (Nederland: zwaar-middengewicht, 80 kg):
zwaargewicht (Nederland: zwaargewicht):

1902
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): O.Greven (ASD)
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): Toepoel (D.Haag)
halfzwaargewicht (Nederland: zwaar-middengewicht, 80 kg): J.Greven (Asd)
zwaargewicht (Nederland: zwaargewicht): P. Wurpel (Asd)

1903
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): Oxenaar (D.Haag)
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71,5 kg): Toepoel (D.Haag)
zwaargewicht (Nederland: zwaargewicht): P. Wurpel (Asd)

1904-1911: geen kampioenschappen

1913
vlieggewicht (Nederland: ‘laagste gewicht’): K. de Jager
lichtgewicht (Nederland: zwaar- lichtgewicht): Timmer
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): Bool
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg): v.d. Ven (Asd)

1914
vlieggewicht (Nederland: ‘laagste gewicht’): K. de Jager
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): La Croix (Asd.)
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg): Raats (Asd.)

1915
vlieggewicht (Nederland: ‘laagste gewicht’): K. de Jager

1916
bantamgewicht (Nederland: extra lichtgewicht, 53 kg): De Vries
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): v.d. Wissel (Asd)
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): La Croix (Asd)
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg): Raats (Asd)
halfzwaargewicht (Nederland: zwaar-middengewicht, 80 kg): Bogaers (Asd.)

1917
bantamgewicht (Nederland: extra lichtgewicht, 53 kg): Schumacher (Asd)
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): Valentijn (Asd)
lichtgewicht (Nederland: zwaar- lichtgewicht): Bisschop (Asd.)
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): La Croix (Asd)
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg): P. de Jong (Asd)
halfzwaargewicht (Nederland: zwaar-middengewicht, 80 kg): Staets (Asd)
zwaargewicht (Nederland: zwaargewicht): Neut (Marine)

1918
bantamgewicht (Nederland: extra lichtgewicht, 53 kg): Boomsma (Asd)
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): Wienesen (Asd)
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): Bisschop (Asd)
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg): La Croix (Asd)
halfzwaargewicht (Nederland: zwaar-middengewicht, 80 kg): Staats (Asd)
zwaargewicht (Nederland: zwaargewicht): Heijneman (Asd)

1919
bantamgewicht (Nederland: extra lichtgewicht, 53 kg): N. Deul (Asd)
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): Beun (Asd)
lichtgewicht (Nederland: zwaar- lichtgewicht): H. Wienesen (Asd)
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): De Jong (Asd)
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg): Jonkman (Asd)
halfzwaargewicht (Nederland: zwaar-middengewicht, 80 kg): Sars (Asd)
zwaargewicht (Nederland: zwaargewicht): Ahaus (Asd)

1920
vlieggewicht (Nederland: ‘laagste gewicht’): Cornelisse (Asd)
bantamgewicht (Nederland: extra lichtgewicht, 53 kg): Deul (Asd)
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): Hesterman (Asd)
lichtgewicht (Nederland: zwaar- lichtgewicht): Borcherts/Jansen
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): Ottör/Winterink
middengewicht (Nederland: middengewicht, 71-5 kg): Hesterman/Munting
halfzwaargewicht (Nederland: zwaar-middengewicht, 80 kg): Sars (Asd)
zwaargewicht (Nederland: zwaargewicht): H. Sjouwerman (Asd)

1921 geen opgave

1922
vlieggewicht (Nederland: ‘laagste gewicht’): v. Vliet jr (Rdm)
bantamgewicht (Nederland: extra lichtgewicht, 53 kg): Scholten (Asd)
vedergewicht (Nederland: lichtgewicht, 57,5 kg): Deul (Asd)
lichtgewicht (Nederland: zwaar- lichtgewicht): Zegwaarts (Asd)
weltergewicht (Nederland: licht-middengewicht, 64 kg): Miljon (Asd)

biografie Rudy Koopmans

Het is een kleine pocket, dit boek, en eigenlijk verwachtte ik dat er ook een andere versie van zou zijn. Dikker. Met glanzende foto’s. En met een harde kaft, en dan ook meteen wat groter. Simpelweg omdat ik dacht dat een bokser als Rudy Koopmans een deftiger boek verdiende dan een eenvoudige pocket.

Maar dit is het enige. Een pocket waarin de foto’s ofwel te klein ofwel te vaag zijn afgedrukt. Op de voorkant een bezwete Rudy. Niet echt een flatteuze foto. Knap is dat, om van zo’n mooie man juist die ene foto te kiezen.

Tot zover de kritiek. Want ik ben blij dat er twee schrijvers zijn geweest die de tijd hebben willen spenderen om dit boek te schrijven. Het leest als een trein, en dat betekent dat er lang aan gewerkt is. Ook met Rudy zelf. Toen ik hem er een keer naar vroeg, vertelde hij iets over zijn medewerking. Om er in dezelfde adem aan toe te voegen, dat er geen tweede boek komt. Geen zin in. Hier staat het al in, dat wil dus zeggen, de waarheid volgens Rudy Koopmans.

Het is een biografie, een levensbeschrijving die opgetekend is alsof de auteurs overal zelf bijgeweest zijn. Zo schrijven ze:

Voor een indruk; een willekeurige pagina. Goed te zien is de matige kwaliteit van de foto’s.

“30 januari 1948 was een heuglijke dag in huize Koopmans aan de Oostkade in Leeuwarden. De achtste telg kwam ter wereld; een gezonde jongen!
Amper was er het eerste levensteken of het huis liep vol. Geert, Tinus, Rennie, Anneke, Nanne, Bernhard en Joke verdrongen zich bij het kraambed van moeder om hun nieuwe broertje te bewonderen.
Vader Koopmans maakte de naam van de nieuwkomer bekend: Rudolf! De traditionele beschuit met muisjes werd voor de dag gehaald en door Geert, de oudste van het gezin, verdeeld. Daarna stuurde vader Koopmans de kinderen de straat op, waar ze het blijde nieuws wijd en zijd bekend mochten maken. De jubelstemming duurde de hele dag, maar daarna ving het dagelijkse leven weer aan.”(p.17)

Op dezelfde voet gaat het boek verder. Rudy’s jeugdjaren in Leeuwarden, kameraadschappen met onder meer Wiekie Akkerman, Lolle van Houten en Flip Krikke. Dan de verhuizing naar Amsterdam, trainen bij Nelis Bisschop. Moeizame liefdesrelaties. Prof worden, titelgevechten, afscheid. Een logische levensloop met uiteraard mooie beschrijvingen van zijn wedstrijden. Een stukje uit het hoofdstuk over de wedstrijd om de wereldtitel, Los Angeles 1980:

“Weer wilde Rudy de taktiek van het bewegen volgen, maar toen gebeurde er iets dat niet in het trainingsschema stond. Moestafa haalde uit en met een korte knik van zijn hoofd schampte hij Rudy’s wenkbrauw. Hard genoeg om een flinke open wond te veroorzaken. Het bloed sijpelde over zijn gezicht. Er ging een siddering door Rudy heen.
“Dit niet. In Godsnaam niet zo!”mompelde hij. In de hoek keek Henk Rühling naar de fikse wond tussen het oogld en de webkbrauw.
“Kunnen we nog wel iets aan doen, Rudy,” riep hij vertwijfeld uit. Dokter Delucca veegde wat bloed weg en schudde zijn hoofd. Rudy had het gevoel of de bodem van de boksring onder zijn voeten wegzakte.”

Details, geloofwaardig ook nog. Je beleeft het mee, en eens te meer denk je: wat is het eigenlijk gek, dat er zo weinig van Rudy Koopmans op YouTube te vinden is. Je wilt het toch zien, zeker de wereldtitel, ook al is het meer dan dertig jaar geleden. Boksgeschiedenis van ons land is het. Bijna weggezakt. Maar door beschrijvingen als deze (en daarvan heb ik maar een klein stukje geciteerd) hebben we nog een herinnering.

Eigenlijk vind ik dat het boek een heruitgave verdient. Dan is het tenminste gemakkelijker te koop. Dit exemplaar kocht ik online, via Boekwinkeltjes. Zonet keek ik even: nog twee exemplaren, elk rond de zeven euro. Geen geld.

Inhoud:

1 Het einde van een roemruchte bokscarrière; 2 Herrieschopper met splinternieuwe bokshandschoenen; 3 Nederlands beste amateurbokser in Duitsland wel gewaardeerd!; 4 Prof in Duitsland; geen nederlaag, maar nooit geld op zak; 5 Eindelijk erkenning in eigen land; 6 De eerste keer om de Europese titel, de vreugde, de teleurstelling; 7 Nog een keer Traversaro!; 8 De wereldtitel: naar de hemel en door de hel; 9 De belasting haalt Rudy pas echt neer!; 10 Het moeilijke gevecht buiten de ring.
‘Jongens, bedankt!’
‘De complete lijst van Rudy Koopmans’ profgevechten vanaf 1972’

Leon Zoeteman/Charles Zwarts: Rudy Koopmans. In de ban van de ring.
Leiden: Uitgeverij Batteljee & Terpstra, 1984
165 pag, met foto’s.

Albert Groen

Leeuwarden, Albert Groen en Rudy Koopmans

Bokstrainer Groen uit Noord

Van de ene bokser reis ik naar de andere, heen en weer in de tijd. Hoe kom ik aan Albert Groen? Eenvoudig. Hij was de trainer van de Leeuwarder bokser Lolle van Houten, over wie ik een biografie heb geschreven.  Groen heeft generaties boksers onder zijn hoede gehad, overwegend bij Frisia. In de oorlogstijd bokste hij zelf wedstrijden, inde halfzwaargewicht klasse. Veel won hij niet, heb ik de indruk, maar hij was wel technisch en moedig, leer ik uit krantenberichten. En in het bezit van een diepe liefde voor de sport.

Een maand of wat geleden raakte ik in contact met de nazaten Groen. Ze hadden spullen gevonden. Of ik misschien belangstelling had.

Ik zag oude wedstrijdboekjes. Prachtige oude foto’s. Nog wat brieven. Bijna allemaal pure boksgeschiedenis. Maar hoe mooi alles ook was, er lag een schaduw overheen. Juist de man die het allemaal vertellen kan, was er niet meer. Wie er op de foto’s staan, is dus grotendeels giswerk. Ook waar en wanneer het was.

Nu ben ik optimistisch van aard, dus daarom ben ik een site begonnen in de hoop meer feiten te achterhalen. AlbertGroen.com. Met een biografie en foto’s. Die site ga ik af en toe aanvullen, en natuurlijk hoop ik vooral op reacties bij de rubriek Foto’s met Vragen.

Op de bovenste foto staat Albert Groen bij zijn jonge pupil Rudy Koopmans. Leeuwarden. De details ontbreken vooralsnog.  Een bekend gezicht, inderdaad. Maar wie is dat lachebekje, daar links op de foto?

Zo zijn er meer foto’s in de nalatenschap Groen, met onbekende gezichten.  In de loop der tijd komen die allemaal op AlbertGroen.com.